Zaćma zwana inaczej kataraktą, to choroba oczu, polegająca na zmętnieniu soczewki. W zdrowym oku soczewka jest zupełnie przezroczysta, dzięki czemu promienie świetlne z zewnątrz bez trudu docierają do siatkówki. Kiedy soczewka ulega zmętnieniu nasze widzenie jest zaburzone, obraz jest niewyraźny, chory ma problemy z oszacowaniem odległości. Wyróżniamy zaćmę jednostronną i obustronną.

Katarakta może występować u człowieka w chwili urodzenia i wówczas mówimy o zaćmie wrodzonej, objawia się ona białą źrenicą.  Inną odmianę stanowi zaćma nabyta, będąca efektem  cukrzycy lub tężyczki. Do powstania zaćmy mogą też prowadzić choroby oczu takie jak jaskra czy zapalenie błony naczyniowej. Inne przyczyny powstania katarakty nabytej to: przyjmowanie sterydów, promieniowanie, urazy, porażenie prądem. Najczęściej spotyka się przypadki zaćmy starczej, dotykającej zazwyczaj osoby powyżej 50. roku życia.

Najskuteczniejszą metodą pozbycia się zaćmy jest operacja, która polega na wycięciu zmętnionej soczewki i zastąpieniu jej sztuczną. Nieleczenie zaćma prowadzi do ślepoty.

Zaćma to zmętnienie soczewki, dlatego ludzie chorzy na tę chorobę widzą, jakby patrzyli przez zamgloną szybę. Zaćma rozwija się latami, bezboleśnie, nie dając na początku żadnych zauważalnych objawów.

Zaćma można podzielić na:
zaćma wrodzona (cataracta congenita) – zaćmienie soczewki występuje już w momencie urodzenia,
zaćma nabyta (łac. cataracta acquisita).

Można ją usunąć niszcząc zmętniała soczewkę ultradźwiękami lub stosując kriochirurgię. W miejsce zniszczonej soczewki wkłada się nową plastikową. Chorzy, którym nie wszczepia się sztucznej soczewki muszą używać odpowiednich

Soczewka oka,zazwyczaj jest przeźroczysta , gdy traci swoją przejrzystość mamy do czynienia z zaćmą. Soczewka staje się matowa. Osoba która cierpi na zaćmę najpierw widzi wszystko jakby za mgłą, ma problemy z oceną odległości, aż w końcu całkowicie traci wzrok /widzi tylko jaskrawe światło/. Chorbę zaćmy nazywamy też ślepotą odwracalną. To oznacza, że dzięki zabiegowi operacyjnemu chory ma szansę na widzenie i wraca do swoich czynności nie cierpiąc z tego powodu.
Zabiegi usuwania zaćmy są przeprowadzane ambulatoryjnie. Najczęściej pobyt w klinice okulistycznej trwa zaledwie kilka godzin. Pacjent pojawia się w ambulatorium godzinę przed zabiegiem i przechodzi poszczególne fazy operacji:
1/.Oko zostaje znieczulone, zwykle za pomocą specjalnych kropli
2/.Lekarz nacina gałkę oczną. Następnie za pomocą ultradźwięków, laseru lub coraz częściej wody /zmienioną,chorą soczewkę rozbija się na małe fragmenty/ usuwa zmętniałe tkanki /jest to zabieg tzw.koemusyfikacji/
3/.Następny etap to włożenie przez około 3mm nacięcie elastycznej soczewki Acrysof-Restor wykonanej ze specjalnego akrylu. Soczewka rozwija się po umieszczeniu ją w oku. Ma tę zaletę, że porawia widzenie z każdej odległości: z bliska, z daleka, oraz z pośrednich dystansów /podobnie jak okulary dwuogniskowe, do widzenia jednocześnie z bliska i daleka/.
Pacjenci z soczewkami asferycznymi nie muszą nosić okularów. Mogą czytać książki, pracować przy komputerze, prowadz\ić samochód w dzień i w nocy, uprawiać sport. Pełny powrót do życia.
a/.Podczas zabiegu pacjent jest w pełni świadomy. Nie czuje bólu ,jedynie dotyk.
b/.Po zabiegu osoba operowana krótki czas odpoczywa w sali pooperacyjnej. Następnego dnia powinna zgłosić się do kontroli.
c/.Aby chronić oko przed infekcją, pacjent powinien stosować zapisane przez lekarza krople oraz przez kilka dni nakładać osłonkę na oko, zwłaszcza nocą/zapobiega to otarciom/

Nie mogę nacieszyć się tym,że znów dobrze widzę -mówi Pani Maria P. lat 56. Przez lata powoli traciła wzrok. Bała się, że może zupełnie oślepnąć. Operacja wszczepienia soczewek sprawiła, że świat stał się dla niej znowu wyraźny. Piękny!
I już nie obawia się ,że wokół niej zapanuje kiedyś zupełna ciemność.
Wzrok miała słaby zawsze. Już w szkole jeździła nosem po książkach. Okulista stwierdził krótkowzroczność i zalecił szkła
minus 3 dioptrie. Tak zaczęły się kłopoty. Co parę lat zmiana szkieł na silniejsze . Doszło do minus 18 dioptrii.
Gdy dowiedziała się o możliwości wszczepienia soczewek, decyzja była jedna. Natychmiastowa zgoda. Operacja udała się ,a Pani Maria jest najszczęśliwszą z szczęśliwych.
Wypowiedź Pani dr Ewy Stąsiek -specjalistą chorób oczu w klinice Mediq w Legionowie:
WADY WZROKU MOŻNA USUNĄĆ – Osoby z wadą wzroku nie są już skazane na noszenie okularów. Krótkowzroczność ,nadwzroczność czy astygmatyzm możemy wyleczyć laserem. To krótki, zaledwie kilkunastominutowy zabieg pozwalający
na zawsze rozstać się ze szkłami. Niestety laserowa korekta wzroku / nawet w ciężkich przypadkach / nie jest refundowana
przez NFZ. Koszt takiego zabiegu obecnie to 2200 zł za jedno oko.
WADOM WZROKU MOGĄ TOWARZYSZYĆ INNE SCHORZENIA np. ZAĆMA:
Leczy się ją operacyjnie. Zabieg polega na usunięciu pacjentowi jego własnej zmętniałej soczewki i wstawieniu w to miejsce soczewki sztucznej. Operacje zaćmy są w całości refundowane przez NFZ. .Pacjenci nie ponoszą z tego tytułu żadnych kosztów. Warto również podkreślić ,że soczewki, które pacjentom wszczepiamy, uwzględniają wadę wzroku /o ile ktoś ją ma.
Operacja nie tylko przywraca dobrą ostrość widzenia, ale często uwalnia pacjenta od noszenia okularów, które miał zlecone do noszenia.
OPERACJE ZAĆMY SĄ NAJCZĘŚCIEJ WYKONYWANE W SYSTEMIE JEDNODNIOWYM.
To znaczy,że po zabiegu pacjent wychodzi do domu w tym samym dniu. Okres zdrowienia czyli przywrócenia pełnego widzenia /oczywiście możliwego dla danej osoby/,wynosi najczęściej kilka dni. Po tym czasie można już zupełnie normalnie funkcjonować.