Świerzb jest zakaźną chorobą skóry wywołaną przez pasożyty, a dokładnie mówiąc przez roztocze zwane świerzbowcem ludzkim.

Świerzb umiejscawia się w fałdach międzypalcowych, w okolicy nadgarstków, bocznych powierzchniach palców, w fałdach pachowych, zgięciach łokciowych, w okolicach narządów płciowych, pępka i pośladków.

Podstawowymi objawami jest swędzenie. Poprzez drapanie się dochodzi do wtórnych zakażeń ropnych i wyprysków.

Zakażenie świerzbem następuje przez bezpośredni kontakt lub pościel, bieliznę.

Leczenie polega na stosowaniu leków przeciwświerzbowych na skórę całego ciała, poza głową. Konieczne jest poddanie leczeniu wszystkich domowników, a po ukończonej kuracji wymagane jest zmiana przez wszystkich bielizny i pościeli. Leki przeciwświerzbowe należy stosować pod nadzorem lekarza (ze względu na możliwość ich ubocznego działania). Czas trwania leczenia również zależy od postanowienia lekarza i stosowanego leku.

Choroba ta jest wywoływana przez stawonoga – Świerzbowca ludzkiego /Sarcoptes scabiei/. Zapłodniona samica świerzbowca drąży w naskórku człowieka ślepo zakończony „korytarz”, na którego końcu codziennie składa kilka jaj. Z jaj wylęgają się larwy, które w ciągu 3 tygodni osiągają dojrzałość.
ciekawostka

U świerzbowców w akcie rozmnażania bierze udział larwa płci żeńskiej (nimfa), oraz dojrzały samiec. Nimfy przekształcają się w samice dopiero po kopulacji.

Zakażenie świerzbowcem może nastąpić albo w sposób bezpośredni od chorej osoby, albo w sposób pośredni za pomocą przedmiotów (pościeli, ubrań, maskotek), na których znajdują się zapłodnione samice.

Świerzbowce poza skorą żyją maksymalnie 4 dni.

Najgroźniejszą postacią choroby jest tzw. Świerzb norweski, który dotyka osoby z obniżoną odpornością i dla których życia stanowi zagrożenie. W tej postaci choroby duże powierzchnie skóry są objęte procesem chorobowym. Zmiany te mogą przypominać łuszczycę.

W typowej postaci zmiany najczęściej występują na bocznych powierzchniach palców rąk, w zgięciach i fałdach skórnych (wilgotno i ciepło), w okolicy pępka, oraz brodawek sutkowych, w okolicach płciowych i na pośladkach.

Podstawową dolegliwością jest uporczywy świąd, nasilający się w godzinach nocnych, co jest efektem rozgrzania się w pościeli i związanego z tym uaktywnienia się pasożyta.

Uporczywy świąd jest przyczyną drapania, w którego efekcie powstają zadrapania tzw. przeczosy, oraz dochodzi do wtórnych zakażeń bakteryjnych.

Zmianą podstawową są charakterystyczne nory świerzbowca, które mogą być dodatkowo uwidocznione po posmarowaniu nalewką jodową. Ponadto na skórze występuje osutka (wysypka) grudkowo – pęcherzykowa, zlokalizowana w charakterystycznych miejscach.

U osób wybitnie zadbanych, mogą nie rozwinąć się typowe zmiany, natomiast te które się pojawiają bywają podobne i często mylone ze zmianami alergicznymi. Jest to bardzo niebezpieczne, gdyż pomimo niewielkiej manifestacji, choroba nadal jest zakaźna dla innych.

Do rozpoznania świerzbowca upoważnia wykazanie pasożytów w badaniu mikroskopowym.

Leczenie

Świerzbowca najczęściej leczy się wcierając emulsję, lub żel zawierający substancję o nazwie Lindan. Specyfik wciera się na noc, po wcześniejszej kąpieli. Kuracja trwa 3 dni, lecz ze względu na toksyczność preparatu nie może być stosowana u kobiet i dzieci poniżej 6 roku życia.

Poza wcieraniem preparatu należy codziennie zmieniać bieliznę, a bieliznę użytą przed rozpoczęciem leczenia, oraz w jego trakcie należy uprać uprasować i odłożyć na 2 tyg.

Procesowi leczenia powinni poddać się wszyscy domownicy i osoby z otoczenia chorego nawet jeśli nie prezentują objawów zakażenia.

W leczeniu dzieci i kobiet w ciąży są stosowane preparaty o mniejszej toksyczości, ale i mniejszej skuteczności, co kilkukrotnie wydłuża czas trwania terapii.

Świerzb to choroba zakaźna. Dotyka ona zarówno ludzi jak i zwierzęta. Jest chorobą, którą wywołują świerzbowce. Choroba ta objawia się bardzo dokuczliwym świądem oraz powstawaniem zmian skórnych. Zmiany te mają postać plam, grudek oraz przeczosów.

Jak najlepiej rozpoznać świąd? To dość proste, bowiem ma on dość charakterystyczne objawy. Nasila się on przede wszystkim w nocy. Uczucie uporczywego swędzenia pojawia się również na skute rozgrzania, czyli na przykład po kąpieli. Zmiany pojawiają się zwykle w okolicach pośladków, na rękach (szczególnie na palcach), na brodawkach sutkowych u kobiet czy też w okolicach pępka. Jeśli rozpoznamy u siebie któreś z tych objawów, to praktycznie możemy być pewni, że dotknął nas świąd i powinniśmy zastosować odpowiednie leczenie.
W celu wyleczenie wszystkich objawów i pozbycia się świądu najczęściej stosuje się maści. Koniecznie muszą one zawierać lindan. Maści stosuje się przez mniej więcej trzy dni. W tym okresie trzeba codziennie zmieniać ubrania oraz bieliznę, a nawet codziennie prać ręczniki oraz pościel, które używane są przez chorego. Wszystkie te elementy najlepiej jest odstawić na jakiś czas i ponownie ich nie stosować, lub dokładnie przeprasować, by za ich pośrednictwem choroba nie przeniosła się na kogoś innego.

Co ciekawe, świerzb to choroba, która może dotknąć każdego. Dawniej uważana była za schorzenie, które dotyka jedynie biednych i tych, którzy nie dbają o higienę osobistą. Okazuje się, że świerzb może dotknąć wszystkich, nawet tych, co przesadnie dbają o siebie i swoje otocznie. Zarazić się można poprzez bezpośrednią styczność z osobą, która jest już zarażona. Czasami wystarczy zwykłe uściśnięcie ręki, lub kontakt z bielizną pościelową czy ręcznikami, których używała chora osoba. Schorzenie to bardzo łatwo się przenosi z osoby na osobę. Zatem jeśli ktoś w naszym najbliższym otoczeniu zachoruje na świerzb, to powinniśmy wszyscy zastosować profilaktyczne leczenie.

Najczęściej na świerzb chorują dzieci. Jeśli zatem zauważymy, że nasz maluch coraz częściej drapie się po rączkach, że jest rozdrażnione oraz płaczliwe- musimy obejrzeć dokładnie całe jego ciało. A jeśli zauważymy krostki- powinniśmy zgłosić się jak najszybciej do lekarza. Na szczęście bardzo łatwo schorzenie to da się wyleczyć. Nie jest to również choroba, której musimy się wstydzić. Może dotknąć każdego z nas.

Cechą charakterystyczną tego schorzenia jest świąd.Nasilający się w porze nocnej pod wpływem rozgrzania ciała w pościeli – dlatego można zaobserwować u dzieci jak i dorosłych niespokojny sen, częste drapanie się.

Najczęstszym umiejscowieniem się świerzbu są palce rąk, zgięcia i fałdy skóry, okolice pępka i brodawek sutkowych u kobiet i okolice narządów płciowych u mężczyzn oraz pośladki. U dzieci charakterystyczne jest zajęcie dłoni i podeszw stóp – najczęściej obserwuje się pojedyncze czerwonawe grudki. W w/wym. miejscach dochodzi do powstania wysypki grudkowo – pęcherzykowej.

W wyniku drapania powstają linijne przeczosy oraz może dojść do wtórnego zakażenia bakteryjnego miejsc zajętych przez śwerzba. U osób dbających o higienę objawy chorobowe mogą być trudno uchwytne.
Świerzb przenosi się przez bezpośrednią styczność z zakażoną osobą (np. przy stosunku płciowym) lub – rzadziej – przez kontakt z jej bielizną pościelową, a także odzieżą. Świąd pojawia się trzy do czterech tygodni po zakażeniu świerzbem. Wbrew szeroko rozpowszechnionym poglądom świerzb może pojawić się w „najlepszych rodzinach” i w najlepszych warunkach higienicznych.