Opryszczka – to zapalne pęcherzyki na skórze uformowane w skupiska, występuje zazwyczaj w okuł ust lub nosa, czasami w innym miejscu twarzy.

Objawy
Na początku na skórze występuje swędzenie (mrowienie) przez około 1-2 dni przed pojawieniem się opryszczki. Po tym okresie pojawiają się czerwone plamki które zamieniają się w pęcherzyki – zazwyczaj bolesne. Kolejną fazą opryszczki jest pękanie i zlewanie się pęcherzyków w większą całość – na tym etapie istnieje największe prawdopodobieństwo zakażenia innych osób. Ostatnim etapem jest wysychanie, gojenie się pęcherzyków i tworzenie się strupków które są bardzo wrażliwe na dotyk i łatwo pękają.

W śród różnych przyczyn powstawania opryszczki najczęściej wymieniane są przeziębienie, grypa, wyczerpanie organizmu, stres, miesiączka.

Opryszczka leczenie
Aby zminimalizować objawy należy unikać ostrych i kwaśnych przypraw, zaleca się również unikania nadmiernego opalania się oraz wystawiania na zimny wiatr. Natomiast stosowanie maści czy kremów zawierających cynk przyspiesza gojenie opryszczki. również wskazana jest suplementacja witamin z grupy B (witaminy B1 i B12).

Inne nazwy (potoczne)
febra, zimno, skwarka

Opryszczka, nazywana również zimnem, wywoływana jest przez wirus Herpes simplex virus typu 1 lub 2. Wirus przenosi się bardzo łatwo z jednej osoby na drugą, w związku z czym większość ludzi jest jego nosicielami, jednak nie u wszystkich powoduje wystąpienie owrzodzeń. Bytuje w układzie nerwowym nosiciela w stanie uśpienia i w sprzyjających warunkach ujawnia się. Wystąpienie objawów powodować mogą wszelkie czynniki zaburzające i osłabiające działanie układu odpornościowego, jak stres, przeziębienia, niedożywienie, przemęczenie.
Każdy, kto raz zachorował na opryszczkę niemal na pewno zachoruje na nią ponownie, ponieważ nie ma sposobu na pozbycie się wirusa z organizmu.
Herpes simplex virus typu 1 odpowiedzialny jest nie tylko za opryszczkę wargową, ale też za zmiany w jamie ustnej, może atakować oczy. Wirus typu 2 wywołuje opryszczkę narządów płciowych.

Najczęściej występującym typem opryszczki jest opryszczka wargowa. Objawia się bolesnymi, wypełnionymi płynem pęcherzami, które puchną, następnie pękają i po wyschnięciu tworzą strupki, które po pewnym czasie samoistnie znikają. Cały cykl trwa około tygodnia. Częstotliwość występowania ataków jest sprawą indywidualną, u niektórych osób występuje kilka wysypów w ciągu roku, u innych – jeden na kilka lat. Zwiastunem zbliżającego się wysypu opryszczki jest uczucie mrowienia wokół ust, które pojawia się już na 2 dni przed atakiem.

Kiedy już pojawią się na ustach pęcherze można łagodzić ból przykładając do chorobowo zmienionych miejsc lód. Zmniejsza on także obrzęk, a stosowany odpowiednio wcześniej, już kiedy pojawia się mrowienie zwiastujące wysyp, zmniejsza obszar występowania owrzodzeń. Jak udowodniły badania aspiryna przyjmowana w czasie rzutu opryszczki nie tylko zmniejsza ból, ale skraca też czas gojenia się pęcherzy. Dobre rezultaty w leczeniu tej choroby uzyskuje się stosując maść z melisy. Melisa zawiera substancję zwalczającą wirus, stosowana regularnie podczas rzutów opryszczki w wielu przypadkach wydłuża czas między kolejnymi nawrotami choroby. W czasie ataku opryszczki warto przyjmować ziołowe preparaty zwiększające odporność organizmu. Takie właściwości ma np. jeżówka wąskolistna. Kapsułki zawierające wyciąg z tej rośliny są dostępne w aptekach bez recepty.

Również bez recepty nabyć można w aptece maści i kremy przeciwwirusowe zawierające acyklowir. Należy je stosować gdy tylko zauważy się pierwsze objawy zwiastujące pojawienie się opryszczki. Nie tylko zmniejszają one ból i obrzęk, ale skracają czas leczenia owrzodzeń.

Należy pamiętać, że opryszczka jest wysoce zaraźliwa, dlatego chory powinien bezwzględnie przestrzegać zasad higieny. Aby uniknąć przeniesienia choroby w inne miejsca na ciele, zawsze po nałożeniu maści należy dokładnie umyć ręce. Nie wolno całować innych osób podczas wysypu choroby, zwłaszcza w przypadku małych dzieci jest to wysoce niewskazane. Poza tym osoba chora na opryszczkę nie powinna używać tych samych ręczników co pozostali domownicy, a sztućce, kubki i szklanki po każdym użyciu myć w gorącej wodzie. Nie wolno drapać miejsc chorobowo zmienionych, gdyż można w ten sposób zainfekować rankę.

W zapobieganiu nawrotom choroby pomaga odpowiednia dieta, uboga w argininę. Aminokwas ten jest niezbędny wirusowi do namnażania się i rozwoju. Argininę zawierają np. czekolada, piwo, orzechy, żelatyna. Także stosowanie pomadek z filtrami UV zmniejsza ryzyko wystąpienia nawrotu choroby. U poszczególnych osób różne czynniki wywołują opryszczkę, dlatego ważne jest obserwowanie własnego organizmu, reakcji na różne bodźce i unikanie wszystkiego, co powoduje pojawienie się choroby.

Opryszczka wargowa to choroba skórna, do której dochodzi w wyniku zakażenia wirusem opryszczki zwykłej. Zakażenie dotyczy ok. 80% ludzi, dochodzi do niego najczęściej w dzieciństwie na drodze kropelkowej lub poprzez kontakt z osobą chorą, nie u każdego jednak dochodzi do zachorowania. Kluczowa jest tutaj odporność organizmu. Wirus może się uaktywnić w trakcie grypy, miesiączki, na skutek zbyt długiego przebywania na słońcu, skaleczeń warg, pod wpływem stresu, zmęczenia, stanów gorączkowych, niedożywienia. Opryszczka zlokalizowana jest najczęściej w kącikach ust, na wargach, policzkach, w okolicach nosa. Początkowo objawia się swędzeniem i zaczerwienieniem, wkrótce pojawiają się pęcherzyki z treścią surowiczą, następnie ropną. Pęcherzyki pękają, co prowadzi do tworzenia się strupów. Opryszczka ustępuje po ok. 2-och tygodniach

Wirus może się rozprzestrzenić poprzez dotyk na innych częściach twarzy, szczególnie niebezpieczne jest zakażenie oczu.

W leczeniu opryszczki wargowej stosuje się maść z acyklowirem.

Opryszczka, która najczęściej występuje na skórze twarzy i na wargach jest zakaźną chorobą skóry wywołaną przez wirus opryszczki zwykłej (herpes simplex virus). Gdy jest nieleczona możne nawet prowadzić do utraty wzroku lub zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych.

Nosicielami wirusa HSV może być każda osoba, powodem tego jest m.in. to, że jak już raz złapie się wirusa opryszczki zostaje on w organizmie człowieka do końca życia. Wirus HSV dzieli się na dwa typu, 1 oraz 2. Pierwszy jest przyczyną wystąpienie powszechniejszej odmiany opryszczki wargowej, drugi może odpowiadać za zakażenie narządów płciowych.

Zakażenie chorobą następuje zazwyczaj w okresie wczesnego dzieciństwa (droga kropelkowa) lub przez kontakt z chorym (pocałunek, dotykanie przedmiotów osobistych nosiciela wirusa HSV). Opryszczka, która może pozostawać w stanie uśpienia przez dłuższy czas ujawnia się kiedy układ odpornościowy ulega osłabieniu, np. podczas zachorowania na inne choroby. Częstotliwość występowania jest więc różna, u niektórych może występować nawet co kilka tygodni.

Aż 99% przechodzi ją bezobjawowo. U 1% mogą wystąpić objawy opryszczkowego zapalenia jamy ustnej (gorączka, pęcherzyki, nadżerki, ślinotok), czasem zapalenie rogówki, a niekiedy opryszczkowe zapalenie mózgu i opon. Zarówno osoby, które przeszły pierwsze zakażenie objawowo, jak i te, które przeszły ją bezobjawowo pozostają do końca życia nosicielami wirusa w zwojach nerwowych. Typowe umiejscowienie to warga, skrzydełko nosa, okolice narządów płciowych. Wysiew zmian poprzedza uczucie pieczenia i mrowienia. Następnie pojawia się rumień i kilka lub kilkanaście pęcherzyków z surowiczym płynem. Po kilku dniach pęcherzyki zasychają w strupek i zmiana goi się.

Aby opryszczka nie wróciła zbyt szybko zalecane jest dbanie o własny układ odpornościowy. Korzystne jest spożywanie produktów, które zawierają witaminę C (np. cytrusy, papryka) i cynk (drób czy owoce morza).