Neurologia to dziedzina medycyny, której głównym zadaniem jest zajmowanie się różnorodnymi schorzeniami, które dotykają nasz obwodowy oraz ośrodkowy układ nerwowy. Dziedzina ta jest bardzo zbliżona swoim zakresem do psychiatrii- wiele chorób o podłożu neurologicznym staje się również domeną psychiatrów. Tak więc dziedziny te uważane bywają za dziedziny pokrewne. Różnią się jednak od siebie tym, psychiatria zajmuje się zaburzeniami zachowania, a neurologia natomiast- wadami układu nerwowego.
Czym tak dokładnie zajmuje się neurologia? Jest to specjalność medyczna, której główne zadanie polega na prawidłowym diagnozowaniu oraz obchodzeniu się z pacjentami, u których stwierdzone zostały konkretne objawy czy schorzenia, które świadczyć mogą o dolegliwościach układu nerwowego. Nie zawsze jednak chory, u którego dojdzie do uszkodzenia układu nerwowego, trafia do lekarza neurologa. Ciężko jest bez odpowiednich badań stwierdzić, że taki a taki objaw jest charakterystyczny dla chorób układu nerwowego.Zatem do lekarza neurologa trafia tylko część chorych, których objawy wskazują bezpośrednią konieczność udania się do takiego lekarza. Kiedy się już trafi do lekarza neurologa, on- na podstawie swojej wiedzy, umiejętności, oraz odpowiednich narzędzi- stara się ustalić zarówno przyczynę powstałego uszkodzenia układu nerwowego, miejsce, w którym powstał dany uraz, podłoże neurofizjologiczne oraz neuroanatomiczne, a przede wszystkim- zespół chorobowy.
Wśród najczęściej występujących chorób neurologicznych możemy wymienić: schorzenia kręgosłupa, neuralgie, bóle oraz zawroty głowy, padaczkę, guzy, urazy układu nerwowego, zakażenia układu nerwowego, choroby genetyczne, migreny oraz wiele innych chorób o podłożu emocjonalnym. Niektóre z tych chorób można wykryć na podstawie prostych badań. Do wykrycie innych potrzebne jednak będą skomplikowane badania i metody, które ponad wszelką wątpliwość określą rodzaj schorzenia oraz sposób i możliwości jego leczenia.
Neurologia wspiera się niekiedy bardzo prostymi metodami badania chorego pacjenta. Jednym z bardzo prostych badań o charakterze neurologicznym jest badanie zborności ruchów. Badanie to ma na celu zbadanie koordynacji ruchowej. Zaburzona koordynacja może świadczyć o tym, że cierpimy na jakąś dolegliwość neurologiczną. Jedną z metod tego rodzaju badania jest próba palec- nos. Metoda ta polega na tym, że pacjent musi dotknąć swoim wskazującym palcem czubek swojego nosa. To jakże banalne badanie ma ogromne znaczenie pod względem diagnostycznym. Jeśli pacjent nie jest w stanie trafić palcem w swój nos, to znaczy że najprawdopodobniej doszło u niego do uszkodzenia móżdżku. Inną metodą tego rodzaju badań jest badanie diadochokinezy. Jest to zbadanie, czy chora osoba posiada zdolność do wykonywania szybkich ruchów wykonywanych naprzemienne (jako przykład podaje się zwykle „wkręcanie żarówek”). Pozostałe badania w tym zakresie to próba Romberga, próba pięta- kolano czy próba palec- palec. Wszystkie jednak mają to ze sobą wspólnego, że wszelkie nieprawidłowości o podłoży neurologicznym, można wykryć u pacjenta tylko i wyłącznie obserwując jego zachowanie i podstawowe reakcje.
Jak w ogóle wygląda takie badanie neurologiczne? Po pierwsze- oględziny. W późniejszym etapie dochodzi do badania całej głowy, w tym również nerwów czaszkowych, badanie kończyn górnych oraz dolnych i towarzyszących im odruchów, ponadto bada się czucie, mowę, objawy oponowe czy dno oka. Jeśli nie można po takim badaniu uzyskać pewności co do rodzaju schorzenia, to można posłużyć się badaniami pomocniczymi, w tym na przykład tomografią, elektromiografią, spektroskopią czy angiografią.