Gruźlica jest choroba zakaźna występująca u ludzi i zwierząt, spowodowaną wyniku zakażenia prądkami gruźlicy. Nazwa „gruźlica” pochodzi od zmian widzialnych w badaniu histopatologicznym w tkance zmienionej gruźliczo – tzw. „gruzełków”.

Z ostatnich danych wynika, że na gruźlicę zachorowuje zaledwie 10% osób nią zarażonych. Zakażenie gruźlica może trwać bardzo długi okres i nie oznacza wcale konieczności wyklucia się choroby. Największe prawdopodobieństwo pojawienia się choroby jest u osób starszych których układ odpornościowy jest osłabiony. Zachorowaniu również sprzyjają inne choroby: najbardziej AIDS, nowotwory, cukrzyca oraz alkoholizm.
W Polsce od wielu lat stosowane jest szczepienie ochronne wśród noworodków i jeśli konieczne – powtarzane w 2, 6 i 12 roku życia.

Objawy gruźlicy rozpoczyna się generalnym osłabieniem, brakiem energii, szybkim męczeniem się, ponad przeciętną sennością, regularnie powtarzającymi się stanami podgorączkowymi oraz nocnymi poceniami. Charakterystycznym objawem gruźlicy płuc jest suchy kaszel który z czasem zmienia się w plucie krwią.
Pamiętajmy, że gruźlica atakuje różne narządy człowieka: najczęściej występuje gruźlica płuc, na drugim miejscu gruźlica układu moczowo-płciowego, a na trzecim kości i stawów.

Leczenie gruźlicy w większości przypadków odbywa się za pomocą leków przeciwgruźliczymi, rzadko stosuje się leczenie operacyjne lub klimatyczne.

Gruźlica jest choroba zakaźna występująca u ludzi i zwierząt, spowodowaną wyniku zakażenia prądkami gruźlicy. Nazwa „gruźlica” pochodzi od zmian widzialnych w badaniu histopatologicznym w tkance zmienionej gruźliczo – tzw. „gruzełków”.

Z ostatnich danych wynika, że na gruźlicę zachorowuje zaledwie 10% osób nią zarażonych. Zakażenie gruźlica może trwać bardzo długi okres i nie oznacza wcale konieczności wyklucia się choroby. Największe prawdopodobieństwo pojawienia się choroby jest u osób starszych których układ odpornościowy jest osłabiony. Zachorowaniu również sprzyjają inne choroby: najbardziej AIDS, nowotwory, cukrzyca oraz alkoholizm.
W Polsce od wielu lat stosowane jest szczepienie ochronne wśród noworodków i jeśli konieczne – powtarzane w 2, 6 i 12 roku życia.

Objawy gruźlicy rozpoczyna się generalnym osłabieniem, brakiem energii, szybkim męczeniem się, ponad przeciętną sennością, regularnie powtarzającymi się stanami podgorączkowymi oraz nocnymi poceniami. Charakterystycznym objawem gruźlicy płuc jest suchy kaszel który z czasem zmienia się w plucie krwią.
Pamiętajmy, że gruźlica atakuje różne narządy człowieka: najczęściej występuje gruźlica płuc, na drugim miejscu gruźlica układu moczowo-płciowego, a na trzecim kości i stawów.

Leczenie gruźlicy w większości przypadków odbywa się za pomocą leków przeciwgruźliczymi, rzadko stosuje się leczenie operacyjne lub klimatyczne.

Gruźlica jest choroba zakaźna występująca u ludzi i zwierząt, spowodowaną wyniku zakażenia prądkami gruźlicy. Nazwa „gruźlica” pochodzi od zmian widzialnych w badaniu histopatologicznym w tkance zmienionej gruźliczo – tzw. „gruzełków”.

Z ostatnich danych wynika, że na gruźlicę zachorowuje zaledwie 10% osób nią zarażonych. Zakażenie gruźlica może trwać bardzo długi okres i nie oznacza wcale konieczności wyklucia się choroby. Największe prawdopodobieństwo pojawienia się choroby jest u osób starszych których układ odpornościowy jest osłabiony. Zachorowaniu również sprzyjają inne choroby: najbardziej AIDS, nowotwory, cukrzyca oraz alkoholizm.
W Polsce od wielu lat stosowane jest szczepienie ochronne wśród noworodków i jeśli konieczne – powtarzane w 2, 6 i 12 roku życia.

Objawy gruźlicy rozpoczyna się generalnym osłabieniem, brakiem energii, szybkim męczeniem się, ponad przeciętną sennością, regularnie powtarzającymi się stanami podgorączkowymi oraz nocnymi poceniami. Charakterystycznym objawem gruźlicy płuc jest suchy kaszel który z czasem zmienia się w plucie krwią.
Pamiętajmy, że gruźlica atakuje różne narządy człowieka: najczęściej występuje gruźlica płuc, na drugim miejscu gruźlica układu moczowo-płciowego, a na trzecim kości i stawów.

Leczenie gruźlicy w większości przypadków odbywa się za pomocą leków przeciwgruźliczymi, rzadko stosuje się leczenie operacyjne lub klimatyczne.

Gruźlica jest choroba zakaźna występująca u ludzi i zwierząt, spowodowaną wyniku zakażenia prądkami gruźlicy. Nazwa „gruźlica” pochodzi od zmian widzialnych w badaniu histopatologicznym w tkance zmienionej gruźliczo – tzw. „gruzełków”.

Z ostatnich danych wynika, że na gruźlicę zachorowuje zaledwie 10% osób nią zarażonych. Zakażenie gruźlica może trwać bardzo długi okres i nie oznacza wcale konieczności wyklucia się choroby. Największe prawdopodobieństwo pojawienia się choroby jest u osób starszych których układ odpornościowy jest osłabiony. Zachorowaniu również sprzyjają inne choroby: najbardziej AIDS, nowotwory, cukrzyca oraz alkoholizm.
W Polsce od wielu lat stosowane jest szczepienie ochronne wśród noworodków i jeśli konieczne – powtarzane w 2, 6 i 12 roku życia.

Objawy gruźlicy rozpoczyna się generalnym osłabieniem, brakiem energii, szybkim męczeniem się, ponad przeciętną sennością, regularnie powtarzającymi się stanami podgorączkowymi oraz nocnymi poceniami. Charakterystycznym objawem gruźlicy płuc jest suchy kaszel który z czasem zmienia się w plucie krwią.
Pamiętajmy, że gruźlica atakuje różne narządy człowieka: najczęściej występuje gruźlica płuc, na drugim miejscu gruźlica układu moczowo-płciowego, a na trzecim kości i stawów.

Leczenie gruźlicy w większości przypadków odbywa się za pomocą leków przeciwgruźliczymi, rzadko stosuje się leczenie operacyjne lub klimatyczne.

Gruźlica to choroba, do której dochodzi w wyniku zakażenia prątkami gruźlicy. Istotne jest to, że nie każde zakażenie prowadzi do rozwoju gruźlicy (dzieje się tak tylko w 1% przypadkach) , ważna jest tutaj odporność organizmu. W grupie ryzyka znajdują się osoby zakażone wirusem HIV, narkomani, alkoholicy, z cukrzycą, nowotworami, osoby niedożywione, bezdomne.

Gruźlica, to głównie choroba układu oddechowego, atakuje najczęściej płuca, może jednak rozwinąć się także gruźlica nerek, węzłów chłonnych, układu pokarmowego, skory. Do zakażenia dochodzi zazwyczaj drogą kropelkową, można zarazić się od człowieka chorego na gruźlicę, jednakże nosicielami mogą być także zwierzęta. Rzadziej dochodzi do zakażenia poprzez układ pokarmowy (np. w wyniku wypicia mleka od zakażonej krowy) i przez skórę.

Najczęściej występująca gruźlica płucna objawia się bólem w klatce piersiowej, silnym kaszlem, trwającym co najmniej 3 tygodnie, pluciem krwią.

Chorobę wykrywa się najczęściej dzięki badaniu rentgenologicznemu klatki piersiowej.

Choroba zakaźna ludzi i zwierząt (przede wszystkim bydła), wywoływana przez kilka gatunków mikobakterii.

Postacie

Mikroorganizmy wywołujące gruźlicę, prątki, atakują różne narządy, przede wszystkim płuca (ze względu na obecność tlenu i wysokie ciśnienie parcjalne dwutlenku węgla w tym narządzie), znacznie rzadziej skórę, układ kostny, układ płciowy, ośrodkowy układ nerwowy, węzły chłonne i inne. Znane są także przypadki gruźlicy wielonarządowej.

Czynnik etiologiczny

Gruźlicę człowieka wywołują prątki ludzkie (Mycobacterium tuberculosis nazywane też Mycobacterium tuberculosis hominis), zwane prątkami Kocha na cześć niemieckiego bakteriologa Roberta Kocha, który wyizolował bakterię w 1882 roku. Znacznie rzadziej zdarzają się zakażenia M. bovis, M. avium lub M. microtti. Zakażenie poszczepienne może u osób z osłabioną odpornością wywołać szczep BCG (atenuowany M. bovis). Patogenny dla bydła jest przede wszystkim prątek bydlęcy (M. bovis). Wszystkie te gatunki określa się wspólną nazwą Mycobacterium complex – prątki właściwe. Prątki wrażliwe są na popularne środki czyszczące, promienie nadfioletowych (giną w świetle słonecznym), temperaturę.

Droga szerzenia

Do zakażenia zazwyczaj dochodzi przez układ oddechowy, rzadziej innymi drogami. Źródłem zakażenia jest prątkujący chory na płucną postać gruźlicy. Do zakażenia dochodzi najczęściej w źle wentylowanych budynkach. Stosunkowo duża ilość prątków potrzebna jest do wywołania choroby. W większości przypadków organizm człowieka potrafi sam obronić się przed rozwojem zachorowania.

Zakażenie człowieka drogą jelitową występuje bardzo rzadko. Spowodowane jest spożyciem mleka, które zawiera prątki bydlęce Mycobacterium bovis.

Znane są przypadki infekcji przez skórę. Dotyczą one pracowników zajmujących się zwierzętami (lekarze weterynarii, rolnicy).

Gruźlica należy, z powodu możliwości zakażenia się od zwierząt, do chorób odzwierzęcych (zwanych również: antropozoonozami lub zoonozami).

Objawy i rozpoznawanie

Objawy kliniczne występujące w przebiegu choroby to chudnięcie, gorączka, a w przypadku gruźlicy płucnej także długotrwały kaszel oraz (występujące coraz rzadziej) w zaawansowanej postaci odpluwanie plwociny z krwią. Na podstawie symptomów klinicznych nie można rozpoznać choroby, w przypadku gruźlicy płucnej nasuwają one tylko podejrzenie schorzenia. Podobnie diagnostyka radiologiczna (RTG klatki piersiowej) gruźlicy płuc nie może stanowić definitywnego rozpoznania (nie zawsze da się odróżnić obraz gruźlicy od podobnych zmian chorobowych w płucach). Przy stosowaniu prób tuberkulinowych należy wziąć pod uwagę występowanie wyników zarówno fałszywie dodatnich, jak i ujemnych. Ostatecznym potwierdzeniem rozpoznania gruźlicy jest diagnostyka mikrobiologiczna, np. preparat bezpośredni plwociny (BK) i hodowla na pożywkach.

W ostatnich latach obserwuje się wzrost liczby zachorowań na tę chorobę. Pierwotne objawy gruźlicy nie są mało charakterystyczne, podobne do objawów grypowych. Bardziej zaawansowana postać gruźlicy daje zmiany w płucach w postaci nacieków gruźliczych, widocznych na zdjęciach radiologicznych. Gruźlica może dotyczyć także kości, opon mózgowo-rdzeniowych, nerek oraz przewodu pokarmowego.

Leczenie

• leczenie lekami przeciwgruźliczymi – podstawowy typ leczenia. Stosuje się w nim długotrwałą (zazwyczaj trwającą 6 miesięcy) kurację kilkoma (trzema lub czterema) antybiotykami przeciwprątkowymi. Ma to na celu zabicie prątków o specyficznych cechach (np. gwałtownie rozmnażających się, utajonych w gruzełkach itp.), a także zapobiega wytworzeniu lekooporności. W leczeniu gruźlicy stosuje sie leki przeciwgruźlicze pierwszego rzutu: etambutol, izoniazyd, antybiotyki ansamycynowe; oraz leki przeciwgruźlicze drugiego rzutu: streptomycynę, wiomycynę, cykloserynę, kwas aminosalicylowy. Za kryterium podziału na leki pierwszego i drugiego rzutu przyjęto skuteczność i toksyczność.
• leczenie operacyjne w niektórych przypadkach
• leczenie klimatyczne – stosowane od starożytności

Czynniki ryzyka

Zwiększone ryzyko wystąpienia gruźlicy dotyczy: chorych na AIDS, narkomanów, alkoholików, osób z osłabioną odpornością zależną od limfocytów T, bezdomnych i niedożywionych, imigrantów, osób po 65 roku życia. Oprócz tych wszystkich, do reinfekcji predysponują: długotrwała immunosupresja, stosowanie terapii kortykosteroidami, cukrzyca, chłoniaki, pylica.

Zapobieganie

Do najważniejszych metod zapobiegania gruźlicy zaliczamy:

1. identyfikacja i leczenie wszystkich osób chorych na gruźlicę;
2. odnajdywanie i ocena stanu osób, które miały kontakt z pacjentami chorymi na gruźlicę dla określenia, czy przypadkiem nie ulegli infekcji;
3. prowadzenie badań wśród grup wysokiego ryzyka, aby zidentyfikować kandydatów do leczenia zakażenia latentnego i zapewnić ukończenie leczenia;
4. ważną metodą u ludzi jest również prowadzenie akcji szczepień szczepionką BCG.

Dane statystyczne

• ok. 70% populacji miało kontakt z prątkami gruźlicy
• ok. 30% ludności świata uważa się za zainfekowaną gruźlicą
• u 5-10% zainfekowanych rozwija się aktywna gruźlica
• ok. 2 mln ludzi umiera rocznie na gruźlicę i ok 3,5 mln się infekuje
• nieleczona gruźlica prowadzi w 50-60% przypadków w ciągu 2 do 5 lat do śmierci
• Gruźlica jest chorobą biednych krajów: 98% nowych zachorowań i 99% przypadków śmiertelnych stwierdza się właśnie tam
• 75% przypadków śmiertelnych występuje w grupie wiekowej 15-45 lat