Arytmia występująca również pod nazwa zaburzenia rytmu serca jest częstym objawem chorób układu krążenia, zdarza się również, że występuje tez u osób zdrowych.

Wszystkie odczuwalne zaburzenia rytmu serca powodują niepokój i zakłócają życie, jednakże nie wszystkie wymagają intensywnego leczenia i nie zawsze są one zagrożeniem życia.

Prawidłowy rytm serca nie jest idealnie miarowy i często podlega cyklicznym małym wahaniom między innymi związanym z rytmem oddechowym.

Objawy arytmii serca: duszność, chwilowe zawroty głowy, nierówne i silne przyśpieszenie lub zwolnienie bicia serca, omdlenia i zasłabnięcia.

Aby stwierdzić jakie schorzenia ma osoba cierpiąca na zaburzenia rytmu serca, nie wystarczy opis objawów, badanie tętna ani osłuchanie serca przez lekarza, konieczne jest wykonanie elektrokardiogramu w czasie trwania zaburzeń albo rejestracja całodobowa rytmu serca metodą Holtera.

Rozróżniamy następujące arytmie sercowe: komorowe zaburzenia rytmu, zespół wydłużonego QT, nadkomorowe zaburzenia rytmu, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a, blok przedsionkowo – komorowy.

Arytmia to dolegliwość, która objawia się zaburzeniami rytmu serca. Nie jest ona sama w sobie chorobą, lecz towarzyszy bardzo wielu innym chorobom, które dotykają nasze serca. Arytmia może być objawem zarówno zmian zachodzących w naszych sercach (o charakterze czynnościowym lub organicznym) oraz zaburzeń ogólnoustrojowych.

Jest wiele chorób, które mogą prowadzić do powstawania arytmii. Wśród nich wyróżnić można chociażby miażdżycę naczyń wieńcowych, choroby i zapalenia mięśnia sercowego, nadciśnienie tętnicze, niedobór lub nadmiar magnezu, potasu, wapnia, a nawet zwykłą gorączkę i wiele innych dolegliwości. Przyczyn wystąpienia arytmii może być naprawdę wiele, jednak żeby wybrać odpowiedni sposób jej leczenia, trzeba wiedzieć, co jest jej pierwotną przyczyną. Jeśli jest to jakaś inna choroba, to w pierwszym momencie trzeba dążyć do jej wyleczenia.

Jak wyglądają objawy arytmii? Najczęściej objawy te są wyczuwalne dla pacjenta, chociaż czasami zdarza się, że nie pojawiają się żadne widoczne i odczuwalne dolegliwości. Najczęstszym objawem arytmii jest uczucie „kołatania serca”. Zwykle pacjent skarży się wtedy na to, że jego serce bije inaczej niż zwykle- przeważnie za szybko. Czasami też pacjenci skarżą się na to, że ich serce zbyt mocno bije- pojawiają się pojedyncze mocne uderzenia. Pojawia się również uczucie kłucia w okolicach serca, ogólne osłabienie, uczucie duszności, napady gorąca oraz ból w klatce piersiowej, który czasami jest tak silny, że bez problemu potrafi zbudzić nas ze snu.

Arytmia może stać się bardzo groźna dla pacjenta. Jeśli jej doświadczymy i będzie wyjątkowo gwałtowna, to może dojść wówczas do utraty przytomności, a na jej wskutek- do wielu innych urazów jak chociażby złamań czy potłuczeń. W jej wyniku może również dojść do śmierci, jeśli nikt choremu w porę nie udzieli pomocy.

Leczenie arytmii zależy zarówno od rodzaju zaburzeń, na które skarży się pacjent, jak również od choroby, której towarzyszy. Najczęściej leczenie wiąże się z koniecznością zmiany trybu życia u chorego- dzieje się to wówczas, jeśli przyczyną arytmii była na przykład otyłość i nieodpowiednie odżywianie. Należy również powstrzymywać się od palenia papierosów i zacząć się ruszać na świeżym powietrzu. Jeśli chodzi natomiast o leki, to zwykle lekarze przepisują środki należące do grupy leków antyarytmicznych. Zwykle nie wystarczy zastosowanie jednego leku- najlepiej działają kombinacje kilku składników z różnych grup. Całą terapię wspomaga się natomiast uzupełnianiem niedoborów magnezu oraz potasu.

Zaburzenia normalnego rytmu pracy serca, czyli arytmie, pochodzą z zaburzeń w rytmiczności lub częstotliwości powstawania bodźców, lub też z zaburzeń ich przewodzenia, czyli tzw. bloków. Mogą też występować z powodu nadpobudliwości mięśnia sercowego i jego reagowania na bodźce z tzw. pozazatokowych ośrodków bodźcotwórczych. W takich przypadkach dochodzi do zmian częstości lub nieregularności ewolucji skurczowo-rozkurczowych. Zmiany rytmu serca polegają na: przyspieszeniu lub zwolnieniu prawidłowego (zatokowego) rytmu serca z zachowaniem regularności pobudzeń, pojawieniu się ewolucji dodatkowych, wyzwalanych z różnych ognisk bodźcowych, wypadaniu oczekiwanych ewolucji pracy serca, bezładnym pojawianiu się komorowych ewolucji serca na skutek nieregularnego, chaotycznego przewodzenia pobudzeń przedsionków na węzeł przedsiąkowo-komorowy i następnie na komory, co występuje w stanach trzepotania i migotania przedsionków. Czynniki sprzyjające zachorowaniu. Na wystąpienie zaburzeń rytmu serca narażone są osoby, u których stwierdza się: Schorzenia serca i układu krążenia: wady zastawkowe serca, kardiomiopatie, choroba niedokrwienna serca, zawał mięśnia serca, zapalenie mięśnia serca, zapalenie osierdzia, zapalenie wsierdzia, niewydolność krążenia. Zaburzenia endokrynologiczne: nadczynność lub niedoczynność tarczycy, przysadki mózgowej lub kory nadnerczy. Zaburzenia w składzie elektrolitowym krwi: zbyt duże lub zbyt małe stężenie potasu, sodu lub magnezu. Zaburzenia rytmu serca mogą pojawić się jako efekt uboczny stosowania różnych leków, również leków stosowanych przeciw zaburzeniom rytmu serca. Do wystąpienia arytmii usposabia również: Spożycie takich używek jak alkohol, kawa, herbata, narkotyki, napoje z zawartością kofeiny. Stres oraz przewlekłe zmęczenie Zalecenia ogólne. Diagnostyka i początkowe leczenie powinny być przeprowadzone w warunkach szpitalnych. Aktywność fizyczna nie musi być ograniczana przy niegroźnych arytmiach, czasem jednak arytmia może być wywołana wysiłkiem fizycznym i być na tyle groźna dla życia, że konieczne jest ograniczenie aktywności. W przypadku występowania zawrotów głowy i omdleń, przeciwwskazana jest praca na wysokości oraz kierowanie pojazdami i maszynami (dźwigi, prasy). Z diety powinny zostać wyeliminowane substancje zawierające kofeinę i alkohol. Leczenie farmakologiczne. Istnieje wiele różnych grup leków antyarytmicznych. Stosuje się je w zależności od rodzaju arytmii i jej nasilenia. Czasem nie wystarcza stosowanie jednego leku w celu opanowania arytmii. Wtedy zwykle kojarzy się ze sobą leki z kilku grup. Oprócz leków stosuje się różne preparaty uzupełniające stwierdzane niedobory potasu lub magnezu. W przypadku migotania przedsionków konieczne jest okresowe lub stałe stosowanie leków ograniczających krzepliwość krwi (tzw. antykoagulantów). W przypadku nawracających groźnych dla życia arytmii, może okazać się konieczne wszczepienie na stałe specjalnych urządzeń mających za zadanie szybkie umiarowienie rytmu serca. Są to tzw. kardiowertery-defibrylatory. W przebiegu niektórych arytmii lub z powodu konieczności stosowania dużych dawek leków antyarytmicznych może okazać się konieczne wszczepienie stymulatora serca w celu zapewnienia odpowiedniej częstości akcji serca. W przypadku niektórych arytmii (przy pomocy badania elektrofizjologicznego połączonego z cewnikowaniem serca) możliwe jest odnalezienie obszaru w mięśniu serca, w którym dochodzi do powstania arytmii. Umożliwia to jego całkowite zniszczenie i wyleczenie pacjenta.