Niegdyś był to nowotwór występujący stosunkowo rzadko, jednak w obliczu zmian środowiskowych i zwiększającego się stężenia zanieczyszczeń przemysłowych oraz szerzących się złych nawyków żywieniowych, odnotowuje się stopniowe zwiększanie zachorowań na raka trzustki.
PRZYCZYNY
Najczęściej dotyka on osoby między 50 a 70 rokiem życia, dwa razy częściej mężczyzn niż kobiety. Może rozwijać się z komórek trzustki, może być także formą przerzutową, która pierwotnie zajęta inne narządy (płuca, nerki, itp.). Przyczyną wytwarzania się raka trzustki są zwykle powikłania wynikające z zapalenia wątroby (np. cukrzyca), choć ostatnie badania naukowe udowodniły, że także nieodpowiednia dieta ma wpływ na wytwarzanie się zmian nowotworowych w trzustce. Wśród ryzykownych substancji wylicza się: nadmierne spożycie tłuszczów i białek, nadużywanie alkoholu i używek: tytoniu, kawy.
OBJAWY
Pierwotny rak trzustki rozwija się głównie w jej części głowowej, najrzadziej zaś w ogonowej. Umiejscowienie raka wpływa na rodzaj symptomów chorobowych. Wspólne dla wszystkich rodzajów zmian nowotworowych jest to, że przez dłuższy czas rozwijają się bez żadnych objawów, powodują zaś dolegliwości dopiero w bardzo późnym stadium rozwoju choroby.
Najwcześniej dają o sobie znać nowotwory z części głowowej, wzrastając, uciskają one bowiem przewód żółciowy uchodzący do dwunastnicy i blokują przepływ żółci. Przy takiej lokalizacji nowotworu występuje żółtaczka będąca następstwem blokady odpływu wydzieliny.
Objawy rozpoczynają się od intensywnego i ciągłego bólu brzucha. Jeżeli guz umiejscowiony jest w głowie trzustki, występują dodatkowo wymioty, utrata apetytu, spadek wagi i powoli postępująca żółtaczka. Jeśli natomiast nowotwór występuje w trzonie trzustki, bóle brzucha stają się świdrujące, potęgują się po jedzeniu i przy pozycji leżącej.
Gdy dolegliwość jest już w zaawansowanym stadium, widoczny jest znaczny spadek sił u chorego, ujawniają się także, wskutek zaniku czynności trzustki, zaburzenia jelitowe: wzdęcia brzucha, a także typowe objawy niedoboru soku trzustkowego, jak np. obfite, śliskie stolce. Innym możliwym objawem jest pojawienie się cukrzycy.
W końcowym stadium raka jest już widoczne znaczne uszkodzenie narządu, z możliwymi powikłaniami zagrażającymi życiu.
LECZENIE
Leczenie raka trzustki, o ile zostało zdiagnozowane wystarczająco wcześnie, polega na jego chirurgicznym usunięciu. Wycina się także sąsiadujące z nowotworem komórki zdrowe. Najczęściej jednak przeprowadza się zabieg usunięcia całej trzustki, gdyż zwiększa to szansę przeżycia. Oznacza to oczywiście, ze chory do końca życia musi przyjmować preparaty zawierające enzymy trzustkowe oraz wstrzykiwać sobie insulinę.
Niestety, tylko w 20% przypadków zachorowań na raka rozpoznanie ustala się na tyle wcześnie, że leczenie może przynieść jakieś skutki. Nawet jeśli pacjent zdecyduje się na usunięcie nowotworu, okres przeżycia po takim zabiegu jest zwykle nie dłuższy niż 1 rok. Jeśli choroba jest rozpoznana zbyt późno, jedynym rozwiązaniem pozostaje łagodzenie dolegliwości (m.in. poprzez naświetlanie połączone z dawkowaniem leków przeciwrakowych) i zwalczanie bólu.
W niektórych przypadkach chorobowych, w których trzustka niszczona jest przez łagodny przebieg chorobowy, jak np. cukrzyca typu l, która niszczy wyspy trzustkowe, możliwa jest także transplantacja trzustki.
Źródło artykułu: Chomicka Ewa „Poradnik Zdrowia. Wątroba”