Osobnego omówienia wymaga zaćma wrodzona u dzieci.
Objawami zaćmy wrodzonej u dzieci mogą być zmętnienia w soczewce obecne już przy urodzeniu lub w pierwszych miesiącach życia, często bezobjawowa lub zauważona przez rodziców nieuwaga wzrokowa dziecka bądź zez (leniwe oko). Biały refleks ze źrenicy, biała źrenica – jest to objaw podstawowy. Ten objaw występuje jednak również przy retinoblastoma – jest to guz wewnątrzgałkowy. Niemowlę może uciskać oczy kciukami lub piąstkami (zaćma obustronna). Inne objawy to zez, oczopląs oraz nieprawidłowy wynik badania ostrości wzroku w jednym lub obu oczach.
U dzieci przy tego typu objawach należy zawsze wykluczyć obecność guza wewnątrzgałkowego – wczesne rozpoznanie i leczenie retinoblastoma mogą uratować życie.
Podobne jak w zaćmie objawy mogą również towarzyszyć innym chorobom i zawsze wymagają właściwego rozpoznania lekarskiego oraz odpowiedniego do przyczyny postępowania leczniczego.
W zaćmie wrodzonej przyczyna jest zwykle nieznana. Brany jest pod uwagę wpływ leków (np. stosowanie kortykosteroidów w pierwszym trymestrze ciąży, sulfonamidów). Może być związana z cukrzycą u matki, galaktozemią płodu, zakażeniem wewnątrzmacicznym w pierwszym trymestrze ciąży (różyczka, zakażenie wirusem opryszczki, świnka) oraz niedożywieniem wewnątrzmacicznym.
W przypadku zaćmy wrodzonej całkowita zaćma obustronna powinna być usunięta chirurgicznie w pierwszych miesiącach życia, aby nie dopuścić do powstania głębokiego i trwałego niedowidzenia, a także umożliwić prawidłowy rozwój psychiczny dziecka. Po operacji konieczna jest natychmiastowa korekcja niedostatecznej refrakcji, która w sposób najprostszy może być skompensowana okularami. Wszczepy soczewek wewnątrzgałkowych (sztuczna soczewka) nie są stosowane u dzieci poniżej drugiego roku życia.
Jednostronna zaćma jest względnym wskazaniem do operacji i jest usuwana w okresie, kiedy można zapewnić korekcję optyczną powstałej po operacji bezsoczewkowości. Jednostronna bezsoczewkowość jest kompensowana soczewkami kontaktowymi.
Rehabilitacja dziecka wymaga długotrwałego leczenia niedowidzenia powstałego w wyniku jednostronnej zaćmy i wiąże się z koniecznością długofalowej opieki pooperacyjnej. Współpraca rodziców z lekarzem (wieloletnia), stosowanie się do jego zaleceń, jest podstawowym warunkiem osiągnięcia wyniku terapeutycznego.