Nadciśnienie tętnicze to choroba układu krążenia charakteryzująca się utrwalonym podwyższeniem ciśnienia tętniczego ponad normę określoną przez Światową Organizację Zdrowia. Diagnoza nadciśnienia tętniczego możliwa jest dzięki wykonaniu częstych jego pomiarów.

W prawie 100% przypadków nadciśnienie ma charakter pierwotny – co znaczy że jego przyczyn nie jesteśmy w stanie stwierdzić. Natomiast w kilku procentach jest ono wtórne czy spowodowane przez substancję chemiczną lub inną chorobę np. chorobę tarczycy, bezdech senny.

Nie leczone nadciśnienie może prowadzić do powikłań, m.in. stwardnienie tętnic, krwotoki, obrzęk tarczy nerwu wzrokowego.

Przy leczeniu nadciśnienia niefarmakologicznego niezbędne jest wprowadzenie zmian w naszym trybie (zalecane są systematyczne ćwiczenia fizyczne, rzucenie palenia, unikanie stresowych sytuacji) oraz wprowadzenie odpowiedniej diety (jeśli mamy nadwagę konieczne jest zrzucenie kilku kilogramów, unikanie spożywania soli kuchennej, tłuszczów zwierzęcych i zbyt dużych ilości alkoholi, zalecane jest natomiast spożywanie ryb, produktów bogatych w witaminę C, czosnku, orzechów włoskich, aroni, czarnej porzeczki).
Przy leczeniu farmakologicznym stosuje się legi według ścisłych zaleceń lekarza.

Mononukleoza zakaźna – choroba zakaźna wirusowa, przenoszona poprzez ślinę, wylęgająca się około 30 – 50 dni. Zakażenie jest bezobjawowe a wirus pozostaje w naszym organizmie przez całe życie – kontrolowany przez układ odpornościowy. Choroba ta występuje najczęściej u dzieci i młodzieży.

Objawy
- bóle mięśni, gardła oraz głowy;
- uczucie „rozbicia” i ogólne osłabienie organizmu;
- gorączka +38oC utrzymująca się kilka tygodni;
Dodatkowe objawy które mogą występować:
- powiększone węzły chłonne;
- bóle klatki piersiowej i brzucha;
- kaszel;

Leczenie
Leczenie polega na podawaniu leków przeciwbólowych i obniżających temperaturę. Antybiotyki nie skutkują, mają bowiem działanie przeciwbakteryjne, a bakterie nie wywołują mononukleozy. Zastosowanie antybiotyków, szczególnie z grupy penicylin, może na dodatek być przyczyną wysypki.

Należy pamiętać, iż osoba chora może być źródłem zakażenia nawet przez 6 miesięcy.

Inne nazwy:
mononukleoza zakaźna, choroba pocałunków

Migotanie przedsionków występuje w układzie krążenia, w sercu. Polega na nieskoordynowanym pobudzeniu przedsionków serca, któremu czasami może towarzyszyć szybka akcja komór. Przyczyną tego są fale pobudzające włókna przedsionków, które to zamiast prowadzić do skurczu mięśni przedsionków, doprowadzają tylko do ich drżenia. Do komór serca gorzej dostaje się krew, a zaburzenie to sprzyja to tworzeniu się zakrzepów przyściennych.

Przyczyn migotania przedsionków można dopatrywać się szczególnie w nadczynności tarczycy oraz przy chorobach układu krążenia, takich jak na przykład nadciśnienie tętnicze, miażdżyca, choroba wieńcowa czy nawet zawał serca. Migotanie objawia się przede wszystkim bólem w klatce piersiowej. To powinien być pierwszy znak, że coś jest nie tak. Poza tym charakterystyczne objawy to duszności, omdlenia, zawroty głowy, poty, łatwe męczenie się oraz wielomocz.

Leczenie napadowego migotania przedsionków prowadzone jest w warunkach szpitalnych. Zależy od czasu trwania migotania, przebytych zatorów tętniczych, rozmiaru serca oraz indywidualnych predyspozycji chorego. Nie ma skutecznej i trwałej terapii dla chorego z utrwalonym migotaniem i powiększonym sercem. Wówczas chorym tym podaje się leki przeciwzakrzepowe w związku z ryzykiem powstawania zatorów. W leczeniu migotania przedsionków przy braku przeciwwskazań wydolność serca poprawia się przez umiarowienie jego czynności. W umiarawianiu rytmu serca w stosuje się metody tj. kardiowersja farmakologiczna czy kardiowersja elektryczna.

Migotanie przedsionków dwukrotnie zwiększa śmiertelność w porównaniu do zdrowej populacji. Pogarsza także jakość życia chorych. Przy braku leczenia przeciwkrzepliwego ryzyko udaru niedokrwiennego mózgu zwiększa się pięciokrotnie.

Miażdżyca to choroba zwyrodnieniowo-wytwórcza tętnic dużej i średniej wielkości. W wewnętrznej błonie tętnic oraz na rozroście tkanki łącznej odkładają się lipidy, wielocukry i sole wapnia, co prowadzi do zwężenia lub zamknięcia światła naczyń.
Rozwój choroby jest powolny i przez długi czas nie powoduje żądnych dolegliwości. Wczesne zmiany w tętnicach występują już w dzieciństwie, jednak mogą się częściowo cofnąć lub pozostać w postaci nie zmienionej bądź z upływem lat przekształcić się w tzw. blaszki miażdżycowe.
Objawy miażdżycy występują kiedy światło naczyń ulegnie znacznemu zwężeniu lub zostanie zamknięte. Następuje to z powodu zakrzepu powstającego na blaszce miażdżycowej, krwotoku do niej, owrzodzenia lub zwapnienia. Przy zamknięciu światła tętnicy wieńcowej dochodzi do zawału serca, tętnicy mózgowej – do udaru mózgu, tętnicy kończyn dolnych – do martwicy odpowiedniego obszaru kończyny.
Choroba ujawnia się najczęściej w 40-50 latach życia.

Częstość i występowanie miażdżycy.
Miażdżyca występuje na całym świecie, jednak jej częstość jest różna. Zależy to głównie od częstości występowania czynników odpowiedzialnych za powstawanie choroby. Częstość miażdżycy jest określana na ogół na podstawie zapadalności na chorobę wieńcową.
Czynniki środowiskowe odgrywają kluczową role w rozpowszechnieniu miażdżycy. Te czynniki to m. in. sposób odżywiania i tryb życia. Spożywanie dużej ilości tłuszczów zwierzęcych, produktów bogatych w cholesterol, a także słodyczy sprzyja rozwojowi choroby. I odwrotnie – dieta uboga w tłuszcz, cholesterol, zawierająca oleje roślinne i duże ilości węglowodanów tzw. złożonych – zapobiega rozwoju choroby.
Mało ruchliwy tryb życia i ograniczenie wysiłków fizycznych sprzyja powstawaniu miażdżycy, natomiast ruchliwy tryb życia zapobiega tej chorobie. Mało ruchliwy tryb życia oraz niewłaściwe odżywianie prowadzą do rozwoju takich chorób, jak otyłość, cukrzyca i zaburzenia gospodarki tłuszczowej, które bezpośrednio sprzyjają powstawaniu miażdżycy.

Grupa schorzeń związanych z zaburzeniami występującymi w obrębie serca. Najczęściej polega na powiększeniu, przeroście mięśnia sercowego lub sztywności jego komór. Zazwyczaj serce ulega uszkodzeniu wskutek chorób układu krążenia takich jak nadciśnienie tętnicze czy choroba wieńcowa. W przypadku kardiomiopatii choroba zaczyna się w mięśniu sercowym. Wyróżnia się trzy typy tego schorzenia: kardiomopatię rozstrzeniową, przerostową orz restrykcyjną.

Kardiomiopatia rozstrzeniowia polega na niewielkim przeroście mięśnia sercowego, ale dużym rozciągnięciu, stąd nazwa. Przyczyną zazwyczaj jest działanie wirusów i toksyczny wpływ alkoholu. Leczenie polega na zapobieganiu choroby podstawowej. Często stosuje się leki mających na celu odciążenie serca, poprawiających jego kurczliwość oraz regulujących rytm serca.

Kardiomiopatia przerostowa charakteryzuje się przerostem mięśnia lewej komory i bywa dziedziczna. Przerost nie jest związany z chorobami układu krwionośnego takimi jak na przykład nadciśnienie tętnicze. Leczenie obejmuje stosowanie leków zmniejszających kurczliwość serca, zwalniających jego rytm Czasami stosuje się leki antyarytmiczne. W skrajnych przypadkach dopuszcza się interwencję chirurgiczną polegającą na wycięciu części przerośniętego mięśnia.

Kardiopiopatia restrykcyjna jest spotykana dość rzadko, za to niesie za sobą największe niebezpieczeństwo. Charakteryzuje się sztywnością obu komór oraz upośledzeniem rozkurczu i napełniania komór przy prawidłowych wymianach serca. Przyczyną sztywności może być zwłóknieniem lub zbliznowaceniem wsierdzia. Powoduje to zastój żylny. Leczenie ogranicza się do ograniczania soli w diecie pacjenta oraz podawaniu leków moczopędnych. Czasami stosuje się leki przeciwzakrzepowe.

Wśród chorób układu krwionośnego wyróżnić można dwa rodzaje czerwienicy: czerwienicę prawdziwą oraz czerwienicę objawową. Choroby te są przykładem tego, iż nadmiar niektórych składników krwi może być równie szkodliwy jak ich niedobór.

Czerwienica prawdziwa – inaczej nazywana chorobą Vaqueza lub nadkrwistością- polega na rozrastaniu się elementów krwiotwórczych, czyli takich, które produkują krwinki czerwone (erytrocyty). W wyniku tego rozrostu pojawiają się niebezpieczne dla organizmu zatory i zakrzepy.
Objawy czerwienicy prawdziwej to między innymi: silne zaczerwienienia (twarzy, rąk, stóp oraz błony śluzowej jamy ustnej), zawroty głowy, zmęczenie, zaburzenia widzenia, zwiększona gęstość i ciśnienie krwi, spadek masy ciała itp. Najczęściej spotykanym objawem jest świąd skóry, który nasila się szczególnie po kąpieli w gorącej wodzie. Przez wiele lat choroba ta może przebiegać praktycznie bezobjawowo. Dopiero w zaawansowanych przypadkach ujawnia się, przekształcając się niekiedy w ostrą białaczkę mieloblastyczną.
Leczenie w przypadku czerwienicy prawdziwej polega na „upuszczaniu krwi”. Takie zabiegi wykonuje się mniej więcej co dwa, trzy dni podając jednocześnie choremu odpowiednie płyny i leki. Niektórzy lekarze zalecają stosowanie radioterapii i chemioterapii. Choroba ta jest niebezpieczna głównie dla ludzi młodych- przeżywalność znacznie wtedy spada. W przypadku braku jakiegokolwiek leczenia średni czas przeżycia wynosi jedynie dwa lata. W przypadku podjęcia leczenia- średni czas życia chorego wydłuża się do 15 lat.

Natomiast czerwienica objawowa (inaczej nazywana rzekomą) spowodowana jest zwiększoną, przekraczającą dopuszczalne normy, liczbą krwinek czerwonych, powstałą na wskutek prób zaadaptowania się organizmu do trudnych warunków tlenowych. Ta dolegliwość nie jest chorobą. Jest raczej reakcją organizm na niedotlenienie na przykład u ludzi mieszkających na znacznych wysokościach. Występuje również u osób przewlekle chorych na choroby płuc oraz u osób z wadami wrodzonymi serca. Przez niektóre źródła nazywana jest również czerwienicą wtórną.

Cukrzyca jest przewlekłym schorzeniem spowodowanym niepoprawnym wydzielaniem i/lub działaniem insuliny, choroba ta charakteryzuje się stale podwyższonym stężeniem glukozy we krwi. Celem prawidłowego działania insuliny jest wykorzystywanie tłuszczy i cukrów jako energetycznego materiału dla komórek oraz tworzeniu białek z substancji znajdujących się w pożywieniu.

Rodzaje cukrzycy:
Cukrzyca typu 1 -inaczej nazywana cukrzyca typu dziecięcego ponieważ najczęściej występuje u dzieci i młodzieży. Ten typ cukrzycy spowodowany jest brakiem insuliny z powodu uszkodzenia komórek w trzustki. stałe podawanie insuliny jest głównym warunkiem leczenia.

Cukrzyca typu 2 – najczęściej występujący rodzaj cukrzycy, zazwyczaj dotyka ona osoby starsze i otyłe, charakteryzuje się zaburzeniem zarówno wydzielania jak i działania insuliny. Leczenie głównie polega na wysiłku fizycznym, zmniejszeniu masy ciała, przestrzeganiu diety oraz doustnym podawaniu leków przeciwcukrzycowych.

Występują również inne rzadsze odmiany cukrzycy (typu 3) związane z usunięciem trzustki, chorobami endokrynologicznymi lub spowodowane przyjmowaniem niektórych leków (np. steroidów), a także specjalna jej odmiana występująca u kobiet w ciąży i ustępująca po porodzie (cukrzyca typu 4), jednakże stanowiąca zagrożenie dla płodu.

Choroba wieńcowa – choroba serca – układu krążenia.

Poprzez znaczne zwężenie, czasami zamknięcie światła tętnic wieńcowych – spowodowane jest niedostateczne ukrwienie (a co za tym idzie dotlenienie) serca. Niedokrwienie serca może mieć charakter stały lub napadowy pojawiający się zwłaszcza w momentach silnego zapotrzebowania serca na tlen, na przykład podczas wysiłku fizycznego.

Kto choruje?

Statystycznie na tę chorobę najczęściej zapadają mężczyźni w wieku 40 – 55 lat, jednakże wraz wiekiem rośnie jej prawdopodobieństwo występowania zarówno u kobiet jak i u mężczyzn.

Objawy choroby

Charakterystycznym przejawem choroby wieńcowej są bóle w klatce piersiowej określane jako gniecenie, rozpieranie czy pieczenie za mostkiem. Bóle te promieniują do barków, gardła i szyi. Występuje także drętwienie rąk, duszności, kołatanie serca, czasami nudności i zawroty głowy.

Najważniejsze w leczeniu choroby wieńcowej jest prewencja (przed i po zawale serca): uprawianie sportów, rzucenie palenia papierosów oraz dieta niskocholesterolowa.
W trakcie występowania bólu leczenie ma charakter objawowy.

Inne nazwy:
Choroba niedokrwienia serca.

Choroba niedokrwienna serca spowodowana jest niewystarczająca ilością dostaw tlenu do komórek mięśnia sercowego (w stosunku do ich zapotrzebowania).

Przyczyny choroby niedokrwiennej serca
najczęściej występującą przyczyną jest miażdżyca, która uszkadza ściany naczyń wieńcowych;
wśród rzadszych przyczyn choroby warto wymienić: zwężenia naczynia w przebiegu kiły, reumatoidalnego zapalenia stawów, oraz guzkowego zapalenia tętnic, zapalenia zakrzepowo – zarostowego tętnic, twardziny układowej, zatory naczyń wieńcowych, wady anatomiczne tętnic wieńcowych, stany skurczowe, zaburzenia hemodynamiczne w przebiegu wad serca, niedociśnienia, zaburzeń rytmu, nadciśnienia, kardiomiopatii przerostowej;

Objawy choroby niedokrwiennej serca
- ból odczuwalny za mostkiem, spowodowany wysiłkiem fizycznym i/lub stresem;
- ból dławicowy spowodowany przez wyjście na zimne powietrze.

Przeciwdziałanie chorobie
- przestrzeganie diety obniżającej cholesterol (czyli ograniczenie tłuszczów zwierzęcych, zwiększenie spożycia owoców oraz warzyw);
- zrzucenie zbędnych kilogramów z masy ciała;
- regularne kontrolowanie poziomu cholesterolu oraz ciśnienia krwi;
- zaprzestanie palenia papierosów oraz tytoniu pod innymi postaciami;
- regularne ćwiczenia fizyczne (3 x w tygodniu x 30 minut).

Arytmia występująca również pod nazwa zaburzenia rytmu serca jest częstym objawem chorób układu krążenia, zdarza się również, że występuje tez u osób zdrowych.

Wszystkie odczuwalne zaburzenia rytmu serca powodują niepokój i zakłócają życie, jednakże nie wszystkie wymagają intensywnego leczenia i nie zawsze są one zagrożeniem życia.

Prawidłowy rytm serca nie jest idealnie miarowy i często podlega cyklicznym małym wahaniom między innymi związanym z rytmem oddechowym.

Objawy arytmii serca: duszność, chwilowe zawroty głowy, nierówne i silne przyśpieszenie lub zwolnienie bicia serca, omdlenia i zasłabnięcia.

Aby stwierdzić jakie schorzenia ma osoba cierpiąca na zaburzenia rytmu serca, nie wystarczy opis objawów, badanie tętna ani osłuchanie serca przez lekarza, konieczne jest wykonanie elektrokardiogramu w czasie trwania zaburzeń albo rejestracja całodobowa rytmu serca metodą Holtera.

Rozróżniamy następujące arytmie sercowe: komorowe zaburzenia rytmu, zespół wydłużonego QT, nadkomorowe zaburzenia rytmu, zespół Wolffa-Parkinsona-White’a, blok przedsionkowo – komorowy.