Dobierz dla siebie optymalną dietę biorąc pod uwagę swoją grupę krwi. Od teraz jedz zgodnie ze swoja grupa krwi.

Dieta dla grupy krwi A

Dla osób z grupa krwi A szczególnie ważne jest, aby otrzymywać pożywienie w najbardziej naturalnej postaci, tj. świeże, czyste i organiczne.

Wskazane: Najkorzystniejsze dla osób z grupą krwi A byłoby całkowite wyeliminowanie mięsa ze swojej diety, poza tym wskazane jest: dorsz, granik, karp, łosoś, makrela, nawęd żabnica, pstrąg tęczowy, pstrąg morski, sardynka, sieja, szczupak, srebrny okoń, ślimaki, żółty okoń, mleko sojowe, ser sojowy, olej z oliwek, olej z siemienia lnianego, masło orzechowe, orzeszki ziemne, pestki dyni, czerwona soja, fasola aduke, azuki, czarna, pinto, zielona, groch „czarne oczko”, strączkowe czerwone, zielone, amarant, gryka, kasza, chleb esseński, chleb ezechiela, chleb z kiełków pszennicy, chleb z mąki sojowej, wafle ryżowe, gryka, kasha, makaron z karczocha, makaron soba, mąka ryżowa, mąka żytnia, owies, botwinka, brokuły, cebula czerwona, cebula hiszpańska, cebula żółta, dynia, chrzan, cykoria, eskalora, czosnek, kalarepa, kapusta bezgłowa, karczoch amerykański, karczoch jerozolimski, okra, kiełki lucerny, marchew, mniszek lekarski, pasternak, pietruszka, por, rzepa, sałata rzymska, szpinak, ananas, borówki, czarne jagody, cytryna, figi suszone, figi świeże, grejpfrut, wiśnia, jeżyny, morela, rodzynki, śliwki ciemne, czerwone, suszone, zielone, żurawina, sok z ananasa, sok z ciemnej wiśni, sok grejpfrutowy, sok z marchwi, sok z moreli, sok z selera, sok z suszonej śliwki, woda(z cytryną), czosnek, imbir, melasa, miso, słód jęczmienny, sos sojowy, tamari, aloes, echinacea, głóg, dziurawiec, łopian, mleczny oset, owoc dzikiej róży, rumianek, imbir, kozieradka pospolita, lucerna, śliski wiąz, waleriana, zielona herbata, żeńszeń, czerwone wino, herbata zielona, kawa bezkofeinowa.

Unikaj: baraniny, bażanta, bekonu, cielęciny, dziczyzny, gęsi, kaczki, królika, kuropatwy, serc, szynki, wątróbki, wieprzowiny, wołowiny, wołowiny mielonej, alozy, barakudy, bieługi, flądry, halibuta, homara, kalmara, kwaioru, kraba, krewetek, łososia wędzonego, małży, morszczuka, muli, okońa, ostrygi, ośmiornicy, plamiaka, przegrzebka, raka, sardeli, skrzydelnika, soli, suma, śledzia, tuńczyka błękitnopłetwego, węgorza, żółwia, żab, chudego lub 2% mleka, lodów, masła, maślanki, pełnego mleka, serwatki, sera brie, sera camembert, ser gouda, serka wiejskiego, oleju bawełnianego, oleju z kukurydzy, oleju krokoszowego, oleju z orzeszków ziemnych, oleju sezamowego, orzecha brazylijskiego, orzechów nerkowca, pistacjowych, fasoli copper, navy, czerwonej, nerkowatej, tamaryndowej, kiełków pszenicy, otrębów pszenicy, płatków familia, grape nut, siedem zbóż, pszenicy, skrobi, angielskich grzanek, bułek z otrębami pszennymi, chleba pełnopszenicznego, chleba wieloziarnistego, chleba z mąki durum, chleba z mąki macowej, chleba wysokobiałkowego, pumpernikla, makaronu grysikoewgo, makaronu ze szpinaku, mąki białej, mąki pełnopszenicznej, bakłażana, białej kapusty, chińskiej kapusty, czerwonej kapusty, grzybów shiitake, oliwek czarnych, oliwek greckich, oliwki hiszpańskiej, pieczarek, papryki: czerwonej, zielonej, żółtej, jalapeno, pomidorów, ziemniaków: białych, czerwonych, słodkich, bananów, mandarynek, mango, melonu, orzechów kokosowych, pomarańczy, rabarbaru, soku z papai, soku pomarańczowego, soku pomidorowego, kaparów, octu balsamowego, octu białego, octu z jabłek, octu winnego czerwonego, pieprzu białego, pieprzu czarnego mielonego, pieprzu czerwonego, wintergreen, żelatyny, cayenne, czerwonej koniczyny, kociomiętki, rabarbaru, szczawiu, znamion kukurydzy, coca-coli, czarnej herbaty bezkofeinowej, czarnej herbaty regularnej, likierów destylowanych, napojów gazowanych, piwa, wody Selzera, wody sodowej.

Dieta dla grupy krwi B.

Dieta dla grupy krwi B jest zrównoważona i urozmaicona, obejmując szeroki wachlarz żywności. Reprezentuje wszystko to, co najlepsze z królestwa zwierząt i roślin.

Wskazane: baranina, dziczyzna, jagnię, królik, aloza, dorsz, flądra, granik, łupacz, łosoś, jesior, kawior, makrela, nawęd żabnica, młode szczupaki, morlesz, morszczuk, pstrąg morski, sardynka, szczupak, plamiak, sola, chude lub 2% mleko, jogurt, jogurt mrożony, jogurt z owocami, kefir, mleko owcze, ser farmer, ser feta, ser mozzarella, ser owczy, ser ricotta, serek wiejski, olej z oliwek, fasola czerwonej soi, fasolka limejska, fasolka navy, fasolka nerkowata, orkisz, otręby owsa, otręby ryżowe, owsianka, proso, ryż dmuchany, chleb z brązowego ryżu, chleb esseński, chleb ezechiela, proso, wafle ryżowe, pieczywo chrupkie wasa, mąka z owsa, mąka ryżowa, bakłażan, botwinka, brokuły, buraki, fasola limejska, gorczyca, grzyby shiitake, kapusta bezgłowa, kapusta biała, kapusta chińska, kapusta czerwona, kalafior, marchew, pasternak, pietruszka, papryka czerwona, papryka jalapeno, papryka zielona, papryka żółta, słotkie ziemniaki, ananas, banan, czarne winogrona, jeżyna, papaja, śliwki ciemne, śliwki czerwone, śliwki zielone, winogrona, sok z ananasa, sok z kapusty, sok z papai, sok z wionogron, sok z żurawiny, curry, chrzan, imbir, pieprz cayenne, pietruszka, imbir, likrecja, liście malin, mięta pieprzowa, owoce dzikiej róży, pietruszka, szałwia, żeńszeń, zielona herbata.

Unikaj: bekonu, gęsi, kaczki, kurczaków, kuropatwy, przepiórek, serc, szynki, wieprzowiny, barakudy, bieługi, homara, ostryg, ośmiornicy, raka, kraba, krewetek, łososia wędzonego, małży, okońa morskiego, sardeli, skrzydelnika, omułków jadalnych, ślimaków, węgorza, żółwia, żab, lodów, sera amerykańskiego, sera blue, sera string, oleju bawełnianego, oleju z kukurydzy, oleju krokoszowego, oleju z orzeszków ziemnych, oleju sezamowego, oleju słonecznikowego, oleju Canova, masła sezamowego(tahini), masła słonecznikowego, masła orzechowego, orzecha filbert, orzechów nerkowca, nasion pinii, orzechów pistacjowych, maku, pestek dyni, pestek słonecznika, siemienia sezamu, fasoli aduke, azuki, czarnej, „czarne oczko”, garbanzo, pinto, soczewicy amerykańskiej, czerwonej, zielonej, amarantu, gryki, jęczmienia, kamutu, kasha, kremu z pszenicy, kukurydzianki, nasion pszenicy, otrębów pszenicy, płatków kukurydzianych, siedem zbóż, żyta, bułek kukurydzianych, chleba z otrębów pszennych, chleba wieloziarnistego, 100% chleba żytniego, chrupek żytnich, mąki durum, obwarzanek, pełnopszennego chleba, dzikiego ryżu, gryki, kasha, makaronu z karczocha, makaronu soba, mąki couscous, mąku glutenowej, mąki jęczmiennej, mąki pszennej, mąki pszennej bulgur, mąki żytniej, pszennej mąki durum, awokado, dyni, karczocha amerykańskiego, karczocha jerozolimskiego, kiełoów mung, kiełków rzodkiewki, kukurydzy białej, kukurydzy żółtej, oliwek czarnych, oliwek greckich, oliwki hiszpańskiej, oliwek zielonych, pomidorów, rzodkiewki, tempeh, tofu, granatów, karamboli, opuncji, orzechów kokosowych, persymonów, rabarbaru, soku pomidorowego, cynamonu, czarnego mielonego pieprzu, esencji migdałowej, korzennika lekarskiego, pieprzu białego, skrobi kukurydzianej, słodu jęczmiennego, syropu kukurydzianego, tapioki, żelatyny, aloesu, chmielu, czerwonej koniczyny, dziewanny, goryczki, kozieratki pospolitej, lipy, podbiału, rabarbaru, senesu, tasznika pospolitego, znamion kukurydzy, coca-coli, likierów destylowanych, napojów gazowanych, wody Selzera, wody sodowej.

Dieta dla grupy krwi AB

Problem tycia osób z grupy krwi AB odzwierciedla mieszany wpływ genów A i B. Czasami stwarzać to może osobliwe problemy. Przykładowo masz niski poziom kwasu żołądkowego (charakterystyczny dla grupy A), ale też typowe dla grupy B przystosowanie do mięsa. I chociaż jesteś genetycznie zaprogramowana do konsumpcji mięsa, to do skutecznego jego metabolizmu masz za niski poziom kwasu żołądkowego. Jeśli chcesz stracić na wadze, powinnaś ograniczyć konsumpcje mięsa, jeść jego niewielkie ilości, za to uzupełnic dietę warzywami i tofu.

Wskazane dla ciebie: baranina, indyk, jagnię, królik, albacore (tuńczyk), aloza, czerwony snapper, dorsz, granik, jesiotr, łosoś, makrela, nawęd żabnica, pstrąg tęczowy, pstrąg morski, sardynka, szczupak, ślimaki, morszczuk, jogurt, jogurt z owocami, kefir, kwaśna śmietana, mleko owcze, ser farmer, ser feta, ser mozzarella, ser owczy, ser ricotta, serek wiejski, olej z oliwek, kasztany, orzeszki ziemne, orzechy włoskie, masło z orzeszków ziemnych, fasola czerwonej soi, fasolka czerwona, fasolka navy, fasola pinto, soczewica zielona, orkisz, otręby ryżowe, otręby owsa, owsianka, proso, ryż dmuchany, chleb z brązowego ryżu, chleb esseński, chleb ezechiela, chleb z kiełków pszenicy, chleb z mąki sojowej, 100% chleb żytni, chrupki fin, pieczywo chrupkie wasa, pieczywo chrupkie żytnie, pieczywo z prosa, wafle ryżowe, dziki ryż, makarony z mąki z kiełków pszenicy, makarony z mąki owsianej, makarony z mąki ryżowej, makarony z mąki żytniej, ryż biały, ryż brązowy, botwinka, brokuły, burak, gorczyca, jarmuż, kalafior, kapusta bezgłowa, kiełki lucerny, karczoch jerozolimski, okra, kiełki lucerny, mniszek lekarski, oberżyna, ogórek, pasternak, pietruszka, seler, por, słodkie ziemniaki, tofu, ananas, cytryna, figi suszone, figi świeże, grejpfrut, wiśnia, malinojeżyna, śliwki czerwone, zielone, wiśnia, winogrona, czarne, zielone, czerwone, żurawina, : sok z ciemnej wiśni, sok z marchwi, sok z marchwi, sok z papai, sok z selera, sok z winogron, sok z żurawiny błotnej, echinacea, głóg, łopian, owoc dzikiej róży, rumianek, imbir, liście truskawek, lucerna, zielona herbata, żeńszeń, kawa bezkofeinowa, herbata zielona, kawa regularna (z kofeiną).

Unikaj: bekonu, cielęciny, dziczyzny, gęsi, kaczki, kuropatwy, kurczaków, mięsa bawołu, przepiórek, serc, szynki, wieprzowiny, wołowiny, wołowiny mielonej, barakudy, bieługi, flądry, halibuta, homara, kraba, krewetek, łososia wędzonego, małży, okońa, ostrygi, ośmiornicy, raków, sardeli, skrzydelnika, szarej soli, śledzia (marynowanego), węgorza, żółwia, żab, lodów, masła, maślanki, pełnego mleka, sera amerykańskiego, sera blue, sera brie, sera camembert, sera parmezan, oleju bawełnianego, oleju z kukurydzy, oleju krokoszowego, oleju słonecznikowego, oleju sezamowego, masła sezamowego, orzechów laskowych, masła słonecznikowego, maku, pestek dyni, siemienia sezamu, pestek słonecznika, fasoli aduke, azuki, czarnej, garbanzo, fava, lima, nerkowatej, groszku „czarne oczko”, gryki, kamutu, kasha, mąki kukurydzianej, płatków kukurydzianych, bułek kukurydzianych, makaronu z karczocha, makaronu soba, kaszy gryczanej, awokado, fasoli limejskiej, grzybów shitake, grzyba abalone, karczocha amerykańskiego, karczocha jerozolimskiego, kiełków mung, kiełków rzodkiewki, kukurydzy białej, kukurydzy żółtej, oliwek czarnych, papryki: czerwonej, zielonej, żółtej, jalapeno, rzodkiewki, bananów, mango, gruszek, granatów, guawy, karamboli, orzechów kokosowych, pomarańczy, rabarbaru, soku pomarańczowego, coca-coli, czarnej herbaty bezkofeinowej, czarnej herbaty regularnej, likierów destylowanych, napojów gazowanych, ketchupu, kwaśnych marynat, marynat z koprem, marynat koszernych, marynat słodkich, relish, sosu Worcestershire.

Dieta dla grupy krwi 0

Sukces w stosowaniu diety typu 0 zależy od tego, czy jesz chude, wolne od chemikaliów mięso, drób i ryby. Źródłem pożywienia przyjaznego dla organizmu człowieka z grupa krwi 0 nie są produkty mleczne i zbożowe.

Wskazane: baranina, cielęcina, jagnię, mięso bawołu, mięso jelenia, serce, wątroba, wołowina, wołowina mielona, aloza, biały okoń, dorsz, halibut, jesiotr, łosoś, makrela, morszczuk, okoń prążkowany, pstrąg tęczowy, ryba miecz, sardynka, sieja, snapper, sola, szczupak, śledź, tuńczyk błękitnopłetwy, żółty okoń, nie ma nabiału, który by był wskazany, ponieważ należy bardzo ograniczyć spożycie produktów mlecznych. Natomiast obojętnymo produktami są: kozi ser, masło, ser farmer-feta-mozzarella-sojowy, mleko sojowe; olej z oliwek, olej z siemienia lnianego, pestki dyni, orzech włoski, fasola sduke, azuki, pinto, groch „czarne oczko”, chleb esseński, chleb ezechiela, nie ma ziarna (zboża) i makaronu, które mogłyby być wskazane dla grupy 0, : boćwina, brokuły, burak szwajcarski, cebula czerwona, cebula hiszpańska, cebula żółta, chrzan, cykoria, czerwona papryka, czosnek, dynia, eskarola, jarmuż, kalarepa, kapusta bezgłowa, karczoch amerykański, karczoch jerozolimski, mniszek lekarski, okra, pasternak, pietruszka, por, rzepa, sałata rzymska, słodkie ziemniaki, szpinak, wodorosty, figi suszone, figi świeże, śliwki ciemne, czerwone, suszone, zielone, sok z ananasa, sok z ciemnej wiśni, sok z suszonej śliwki, chleb świętojański, curry, kurkuma, morszczyn, pieprz cayenne, pietruszka, rodymenia, chmiel, imbir, kozieradka pospolita, kurzyślep, lipa, mięta pieprzowa, mniszek, morwa, owoc dzikiej róży, papryka, pietruszka, sarsaparilla, śliski wiąz, woda seltzera, woda sodowa.

Unikaj: bekonu, gęsi, szynki, wieprzowiny, barakudy, kwaioru, łososia wędzonego, ośmiornicy, skrzydelnika, suma, śledzia marynowanego, chudego lub 2% mleka, jogurtów wszystkich odmian, kefiru, koziego mleka, lodów, maślanki, pełnego mleka, serwatki, wszystkich pozostałych odmian sera, oleju bawełnianego, oleju z kukurydzy, maku, masła z orzechów ziemnych, orzecha brazylijskiego, orzechów litchi, orzechów nerkowca, pistacjowych, ziemnych, fasoli copper, navy, nerkowatej, tamaryndowej, soczewicy amerykańskiej, czerwonej, zielonej, kiełków pszenicy, mąki z owsa, mąki zbożowej, otrębów z owsa lub z pszenicy, płatków familia, kukurydzianych, siedem-zbóż, grape nut,pszenicy skrobi, angielskich grzanek, bułek z otrębami owsa, chleba z kiełków pszenicy, chleba wieloziarnistego, grzanek, grzanek kukurydzianych, obwarzanek, pieczywa z mąki durum, pieczywa z mąkimacowej, pieczywa z otrębów pszenicy, pieczywa pszennego, pumpernikla, wysokoproteinowego chleba, białej mąki pszennej, makaronu grysikoewgo, soba, ze szpinaku, mąki couscous, glutenowej, grahama, z kiełków pszenicy, z owsa, pszennej bulgur, pszennej durum, wszystkich pszennych mąk, awokado, bakłażana, białej kapusty, białej kukurydzy, białych ziemniaków, brukselki, chińskiej kapusty, czerwonej kapusty, czerwonych ziemniaków, czarnych oliwek, gorczycy, grzybów shiitake, kalafiora, lucerny, oliwek greckich, oliwki hiszpańskiej, pieczarek, żółtej kukurydzy, figi rajskiej, jeżyny, mandarynki, melona kantalupy, melona miodunki, orzechów kokosowych, pomarańczy, rabarbaru, truskawek, soków z jabłek, soku z kapusty, napojów i soków pomarańczowych, cynamonu, gałki muszkatołowej, kaparów, octu balsamowego, octu białego, octu z jabłek, octu winnego czerwonego, pieprzu białego, pieprzu czarnego mielonego, skrobi kukurydzianej, syropu kukurydzianego, wanilii, aloesu, czerwonej koniczyny, dziurawca, echinacei, gorzknika kanadyjskiego, goryczki, liści truskawki, lucerny, łopianu, podbiału, rabarbaru, senesu, szczawiu, tasznika pospolitego, znamion kukurydzy, coca-coli, czarnej herbaty bezkofeinowej, czarnej herbaty regularnej, kawy bezkofeinowej, kawy regularnej, likierów destylowanych, napojów gazowanych.

Składniki odżywcze to substancje chemiczne dostarczane do organizmu przez pokarm. Są niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu.

Makroelementy

-wapń Niedobór powoduje nadmierną pobudliwość nerwową, zaburzenia nerwowe, zaburzeni żołądkowe, reakcje alergiczne, odwapnienie kości, choroby zębów. Podtrzymuje rytm serca i pobudza krzepnięcie krwi. Znajduje się w: mleku, serze, natce pietruszki, jarmużu, kukurydzy, selerze, chrzanie, czosnku, marchwi, rybach.

-magnez Niedobór objawia się zawrotami głowy, drętwieniem kończyn, wypadaniem włosów, łamaniem paznokci, próchnic zębów, bezsennością, przemęczeniem, brakiem koncentracji. Znajduje się w: soi, kakao, orzechach, fasoli, kaszy, pieczywie pełnoziarnistym.

-fosfor Jest ważnym składnikiem kości. Znajduje się w: mięsie, jajkach, nasionach fasoli, grochu, soi i gryki.

-cynk Niedobór powoduje problemy ze skórą i z włosami. Znajduje się w: ostrygach, otrębach pszennych, kiełkach pszenicy, drożdżach, grzybach, wątróbce, orzechach, grochu, fasoli, kakao, herbacie, cebuli, czosnku.

-żelazo Niedobór objawia się anemią, bladą cerą, wypadaniem włosów, kruchymi paznokciami, problemami z sercem. Znajduje się w: mięsie, rybach, drobiu, suszonych morelach, soku ze śliwek, orzechach, nasionach dyni i słonecznika, rodzynkach, kiełkach pszenicy, drożdżach, owocach.

Mikroelementy

-fluor Zapobiega próchnicy zębów. Znajduje się w: rybach, herbacie i w wodzie.

-miedź Pomaga w tworzeniu krwi i w przyswajaniu żelaza. Znajduje się w: wątrobie, ostrygach, kaszy gryczanej, wiśniach, agreście, warzywach zielonych.

-mangan Bierze udział w tworzeniu krwi i przemianach witaminy C. Niedobór może zaburzać rozwój kości i narządów płciowych. Znajduje się w: żurawinach, soi, herbacie, kakao, sałacie, grochu, fasoli.

-selen Zapobiega nowotworom i chorobom układu krążenia. Znajduje się w: kukurydzy, jęczmieniu, soi, czosnku, drożdżach, soli morskiej, śledziach.

-krzem Pomaga w budowie kości, wpływa na serce, zęby, włosy i paznokcie. Łagodzi grzybicę, łupież, stany zapalne, trądzik różowaty. Znajduje się w: skrzypie polnym, perzu, poziewniku.

Witaminy

-witamina A Zwiększa odporność na wiele chorób. Niedobór powoduje kłopoty z menstruacją, pękanie i krwawienie warg, swędzenie skóry, suchość włosów. Znajduje się w: wątrobie, żółtkach jaj, owocach i jarzynach o żółtym lub pomarańczowym kolorze, tranie.

-witamina B1 Niedobór objawia się rozdrażnieniem, bezsennością i zaburzeniami pamięci. Znajduje się w: ziarnach zbóż, jajach, wątrobie, mięsie, roślinach zielonych, nasionach słonecznika i sezamu i płatkach owsianych.

-witamina B2 Objawy niedoboru to pękanie kącików ust, drobne zmarszczki, suchość oczu, łuszczenie skóry, zapalenie jamy ustnej. Znajduje się w: mleku, serach, ziarnach zbóż, mięsie, drożdżach, kaszy gryczanej, zielonych warzywach liściastych.

-witamina B3 Reguluje czynności żołądka i wątroby. Niedobór powoduje: bezsenność, niepokój, rozdrażnienie, zaburzenia pamięci. Znajduje się w: mięsie, mleku, serach, jajach, nasionach słonecznika, drożdżach, otrębach, grzybach, kaszy gryczanej.

-witamina B6 Pomaga w leczeniu trądziku, łojotoku, kamicy nerkowej. Niedobór powoduje depresję lub podniecenie, zaburzenia odporności, bóle łydek, bezsenność. Znajduje się w: drożdżach, wątrobie, kiełkach pszenicy, otrębach, ziarnach zbóż, jajach.

-witamina B12 Jej niedobór prowadzi do anemii złośliwej. Znajduje się w produktach pochodzenia zwierzęcego.

-witamina H Niedobór objawia się łuszczeniem i stanami zapalnymi skóry. Znajduje się w: drożdżach, wątrobie, mleku, warzywach, kalafiorze, cebuli, grzybach, czekoladzie.

Stosowanie diety śródziemnomorskiej w naszych warunkach nie polega na spożywaniu potraw włoskich, czy greckich, ale na wykorzystaniu rodzimych potraw w odpowiednich proporcjach.

Dieta śródziemnomorska nie jest boga w tłuszcze. Istnieje jednak ogromna różnica w rodzaju spożywanych tłuszczów. W diecie śródziemnomorskiej oliwa z oliwek stanowi podstawowe źródło tłuszczu. Zawarte w niej nienasycone kwasy tłuszczowe mają działanie przeciwmiażdżycowe. Wyjątkowe miejsce w diecie śródziemnomorskiej stanowią ryby morskie i owoce morza. Produkty te są bogatym źródłem nienasyconych kwasów tłuszczowych, a także białka. Jest to białko łatwiej przyswajalne niż to pochodzące z wołowiny, wieprzowiny, czy baraniny. Wyjątkowo cenny jest jod. Jod zawierają tylko morskie gatunki ryb. A owoce morza są bogatym źródłem cynku, który poprawia pracę systemu nerwowego. Dieta śródziemnomorska bazuje na gotowanych i surowych warzywach i owocach, na pełnoziarnistym pieczywie, kaszach i makaronach. Występuje dużo potraw z ziarnami zbóż, orzechami i warzywami strączkowymi (chronią jelito grube przed nowotworem). Jako dodatek podawane są sałatki. Stosunkowo niewiele jada się mięs, zwłaszcza czerwonego, przy jednoczesnym zwiększeniu spożycia ryb oraz drobiu. Niewiele używa się soli, za to bardzo dużo przypraw: bazylia, rozmaryn, oregano, tymianek, szałwia, kminek. Produkty mleczne spożywane są w średniej ilości, głownie chude twarogi, jogurty. Należy pić dużo wody mineralnej, najlepiej niegazowanej. Dopuszcza się umiarkowane ilości wina. W diecie śródziemnomorskiej potrawy przygotowywane są na parze i w wodzie, piecze się w folii, na ruszcie. Należy unikać smażenia w bardzo wysokich temperaturach i nigdy nie używać powtórnie tej samej oliwy. Dieta śródziemnomorska stosowana w odpowiednich porcjach dostarcza wystarczających ilości białka, tłuszczu, wszystkich witamin i składników mineralnych oraz błonnika.
Oto kilka przydatnych przepisów:

Pieczony tuńczyk(6 porcji)
1kg filetów z tuńczyka, 3 małe twarde pomidory (30 dag), 2 łyżki oliwy z oliwek, sok z 1 cytryny, 2 łyżki bułki tartej, 1 pęczek posiekanej natki pietruszki, 2 ząbki czosnku, 10 dag zielonych oliwek bez pestek, sproszkowana papryka, sól.

Filety ryby umyć, osuszyć papierowym ręcznikiem, pokroić na porcje, skropić obficie sokiem z cytryny, odstawić do lodówki na pół godziny. W tym czasie pomidory sparzyć wrzątkiem, zdjąć skórkę, pokroić w grube plastry; czosnek obrać i posiekać; oliwki pokroić w plasterki. Rybę wyjąc z lodówki, posolić. Na każdej porcji ułożyć plasterek pomidora, posiekany czosnek, plasterki oliwek, posypać papryką natką pietruszki, a na wierzchubułką tartą, spryskać lekko oliwą. Rybę ułożyć na blaszce wysmarowanej oliwą i wstawić do nagrzanego piekarniana 20-30 minut.

Grzanki z pomidorami(6porcji)
6 kromek chleba, 3 średnie twarde pomidory, 3 ząbki czosnku, 2 łyżeczki oliwy z oliwek, sól

Z chleba przygotować grzanki w tosterze lub piekarniku. Czosnek obrać i przekroić, natrzeć nim gorące grzanki. Pomidory umyć, osuszyć i pokroić na grube plastry; położyć je na grzanki, posolić i polać niewielką ilością oliwy.

Spaghetti po sycylijsku(6-8 porcji)
0,5 kg spaghetti, 10 pomidorów, 2 papryki, 20 dag oliwek bez pestek, 8 sztuk filetów anchois, 2 łyżki kaparów, 3 ząbki czosnku, 3 cebule dymki, pół szklanki oliwy z oliwek, 1 pęczek natki pietruszki, jedną łyżeczkę bazylii i oregano, pół łyżeczki sproszkowanej ostrej papryki, sól do smaku

Pomidory sparzyć, zdjąć skórę, pokroić na ćwiartki, usunąć pestki. Paprykę oczyścić z gniazd nasiennych i pokroić. Dymki pokroić w plasterki. Czosnek obrać, posiekać. Anchois rozetrzeć, oliwki pokroić w plasterki. W garnku z grubym dnem rozgrzać oliwę, wrzucić paprykę, kiedy zmięknie dodać czosnek i dymki. Dusić ok. 1 minuty i dodać pomidory, dusić kolejne 10 minut (na małym ogniu, cały czas mieszając). Dodać kapary, oliwki, anchois i przyprawy, doprawić solą i dusić ok. 10 minut, aż sos zgęstnieje. Spaghetti ugotować w dużej ilości osolonej wody, tak aby było al dente. Przełożyć na półmisek i polać sosem.

Dieta Kwaśniewskiego (nazywana przez zwolenników „dietą optymalną”) to kontrowersyjna dieta, propagowana przez polskiego lekarza Jana Kwaśniewskiego.

Dieta Kwaśniewskiego jest niskowęglowodanowa i wysokotłuszczowa, a spożycie białka jest niskie.

Zalecane proporcje wyrażone w gramach:
białko:tłuszcz:węglowodany
wynoszą w początkowym okresie
1,0:2,5-3,5:0,8
później należy zaś zmniejszyć ilość spożywanego białka. Zalecane jest spożywanie tłustych produktów zwierzęcych, takich jak żółtka jaj, podroby, tłuste mięsa, sery, masło, śmietana. Uzupełnieniem tych produktów powinny być niskocukrowe warzywa takie jak pomidory, ogórki i kapustne. Spożycie bogatych w węglowodany owoców należy ograniczyć, dopuszczalne są owoce jagodowe, takie jak agrest, czarne porzeczki, jagody i żurawina.

Z biochemicznego punktu widzenia taka dieta rzeczywiście może spowodować spadek masy ciała, poprzez zablokowanie wytwarzania trójglicerydów w wątrobie przy spożyciu powyżej 10% tłuszczów w pokarmie. Ale jednocześnie spowoduje znaczny wzrost ryzyka miażdżycy i hipercholesterolemii poprzez podwyższenie poziomu LDL, trójglicerydów i cholesterolu w surowicy krwi. Należy jednak wspomnieć, iż faktycznie przy znacznym ograniczaniu czy wręcz wyeliminowaniu węglowodanów z posiłków pod każdą postacią (czyli np. ziemniaki, pieczywo, mleko) organizm niejako jest zmuszony do spalania rezerw tłuszczu znajdujących się w tkankach. Etiologia miażdżycy nie została w pełni poznana, wiadomo iż do jej powstania usposabia m.in. niewłaściwy sposób odżywiania, co jest utożsamiane z posiłkami bogatymi w węglowodany i tłuszcze.

Dieta jest polecana przez jej zwolenników jako dieta odchudzająca oraz jako lekarstwo na szeroką gamę chorób. Nie ma żadnych badań potwierdzających skuteczność diety jako diety odchudzającej czy też leczniczej, ani nawet na brak długookresowych skutków ubocznych.

Popularyzacją tego modelu żywienia zajmują się osoby, które twierdzą, że dzięki niemu pozbyły się wielu ciężkich, przewlekłych dolegliwości, na które klasyczna medycyna nie ma lekarstwa.

W USA znana jest zbliżona do diety Kwaśniewskiego wysokotłuszczowa dieta Atkinsa, zwana także dietą niskowęglanową. Obie diety (Atkinsa jak i Kwaśniewskiego) promują podobną metodykę odchudzania, bogatą w tłuszcze a ubogą w węglowodany.

Dieta Gaylorda Hausera opiera się przede wszystkim na sokach owocowo-warzywnych. Wspomaga odchudzanie, regeneruje i odtruwa organizm.

Produkty, które należy spożywać są podzielone na sześć grup:
1: soki owocowe (świeżo wyciskane)
2: świeże soki warzywne (marchew, seler, pomidor i kiszona kapusta)
3: gorące napoje (rosół z jarzyn, napar z mięty, kawa bez cukru, słaba herbata z cytryną, bez cukru)
4: napoje mleczne (jogurt, kefir, mleko, maślanka)
5: świeże warzywa (marchew, seler, pietruszka, szpinak, papryka, brukselka, cebula, kiszona kapusta)
6: świeże owoce (pomarańcze, grejpfruty, jabłka, cytryny, owoce leśne)
Podczas stosowania diety traci się ok. 3 kg tygodniowo. W tym czasie nie powinno się jeść ziemniaków, bananów, pieczywa białego, cukru i tłuszczu. Podane produkty należy spożywać w takich kombinacjach jak podano w przepisach. Świeże warzywa można śmiało zastąpić mrożonkami. Codziennie wieczorem trzeba wypijać szklankę zimnego lub gorącego mleka z drożdżami piwnymi.

Dzień pierwszy

Śniadanie:
szklanka soku pomidorowego, kromka chleba chrupkiego, dwa plasterki podsmażonej chudej szynki, szklanka chudego mleka z drożdżami, tabletka witaminy C i jedna z solami mineralnymi.
2 Śniadanie:
szklanka soku z marchwi.
Obiad:
smażony plasterek rostbefu, zielona sałata bez oleju, szklanka jogurtu, dwie kromki chleba chrupkiego.
Podwieczorek:
szklanka soku jarzynowego z drożdżami piwnymi.
Kolacja:
dwa jajka sadzone z duszonym szpinakiem, pieczone jabłko, herbata z cytryną.
Napój do poduszki: gorące lub zimne chude mleko z drożdżami piwnymi.

Dzień drugi

Śniadanie:
szklanka soku pomidorowego, jajko na miękko, dwie cienkie kromki ciemnego pieczywa, szklanka chudego mleka z dodatkiem łyżki drożdży piwnych. Tabletka witaminy C i 1 tabletka zawierająca sole mineralne.
2 Śniadanie:
szklanka soku z selerów
Obiad:
szklanka soku z marchwi, 125 g chudego twarożku zmieszanego z drobno posiekaną natką pietruszki i odrobiną jogurtu, kromka chleba chrupkiego, filiżanka kawy z mlekiem z dodatkiem drożdży piwnych.
Podwieczorek:
szklanka soku jarzynowego.
Kolacja:
plasterek smażonej wątróbki cielęcej, 100 g duszonego szpinaku (z mrożonek) lub połowa główki sałaty z sokiem cytrynowym.

Dzień trzeci

Śniadanie:
szklanka soku pomarańczowego, dwie łyżki stołowe kiełków pszenicznych rozrobionych mlekiem i miodem. Tabletka witaminy C i 1 tabletka soli mineralnych.
2 Śniadanie:
szklanka soku z selerów.
Obiad:
200 g chudego gotowanego drobiu, połowa główki sałaty z cytryną, szklanka chudego jogurtu.
Podwieczorek:
szklanka soku pomidorowego.
Kolacja:
filiżanka rosołu na samych warzywach, 200 g gotowanej ryby, trzy duszone pomidory.

Dzień czwarty

Śniadanie:
1 pomarańcza, jajko smażone na chudym boczku, kromka chleba żytniego, filiżanka chudego mleka z drożdżami piwnymi, 1 pastylka witaminy C i 1 pastylka z solami mineralnymi.
2 Śniadanie:
szklanka soku z marchwi
Obiad:
jajecznica z dwóch jaj, sałatka z pomidorów bez oleju, 1 kawałek chleba chrupkiego, herbata z cytryną lub kawa z mlekiem
Podwieczorek:
szklanka soku jarzynowego
Kolacja:
dosyć gruby plasterek smażonego steku, pół główki sałaty z cytryną, szklanka jogurtu z rozdrobnionymi truskawkami (z mrożonek)

Dzień piąty

Śniadanie:
szklanka soku pomarańczowego, jajko na miękko, dwa kawałki chleba chrupkiego, szklanka kawy z mlekiem z dodatkiem drożdży piwnych, 1 tabletka witaminy C i 1 soli mineralnych.
2 Śniadanie:
szklanka soku z marchwi
Obiad:
szklanka soku pomidorowego, plasterek smażonej cielęcej wątróbki, cienka kromka razowego chleba, pieczone jabłko, filiżanka czarnej kawy
Podwieczorek:
szklanka soku jarzynowego z drożdżami piwnymi
Kolacja:
125 g tatara przyprawionego drobno usiekaną cebulką, żółtkiem i zieloną papryką, jedna grzanka, herbata z cytryną

Dzień szósty

Śniadanie:
jedna pomarańcza, trzy plasterki chudego smażonego boczku, dwa płatki chleba chrupkiego, szklanka mleka z drożdżami piwnymi. Jedna tabletka witaminy C i jedna z solami mineralnymi
2 Śniadanie:
szklanka soku z selerów lub chudego jogurtu
Obiad:
dwa jajka na twardo, szklanka soku pomidorowego z 1 łyżką drożdży piwnych, filiżanka kawy z mlekiem
Podwieczorek:
szklanka soku jarzynowego
Kolacja:
filiżanka bulionu bez tłuszczu, jeden strąk papryki faszerowanej chudym mielonym mięsem, jedno pieczone jabłko, dwie łyżki chudego twarożku z drobno usiekanym szczypiorkiem, filiżanka herbaty z sokiem cytrynowym

Dzień siódmy:

Śniadanie:
pół grejpfruta, trzy łyżki płatków owsianych, rozmieszanych z mlekiem, z dodatkiem utartego jabłka i kilku posiekanych orzechów. Filiżanka gorącej kawy z mlekiem. 1 tabletka witaminy C i jedna z solami mineralnymi
2 Śniadanie:
szklanka soku z selerów lub chudego jogurtu
Obiad:
pół smażonego kurczęcia, jedna grzanka, sałata bez oleju, herbata z cytryną
Kolacja:
szklanka soku pomidorowego, 125 g chudej kiełbasy na gorąco, pół główki sałaty z cytryną

Dzień ósmy

Śniadanie:
pół grejpfruta, jedno jajko sadzone, dwa sucharki, szklanka mleka lub kawy z mlekiem z dodatkiem jednej łyżki drożdży piwnych. Jedna pastylka witaminy C i jedna zawierająca sole mineralne
2 Śniadanie:
szklanka chudego jogurtu lub soku z selerów
Obiad:
jeden pomidor, omlet z dwóch jaj, szklanka jogurtu lub mleka z drożdżami piwnymi
Podwieczorek:
szklanka soku jarzynowego
Kolacja:
smażony stek, zielona fasolka duszona bez tłuszczu lub zielona sałata przyprawiona sokiem cytrynowym

Dzień dziewiąty

Śniadanie:
szklanka soku pomidorowego, 5 dag szynki, cienka kromka chleba razowego, szklanka chudego mleka lub kawy z mlekiem z drożdżami piwnymi, 1 tabletka witaminy C i jedna soli mineralnych
2 Śniadanie:
szklanka soku z selerów
Obiad:
pomarańcza, sałatka z drobiu bez oliwy, zielona sałata, kromka razowego chleba, herbata z cytryną
Podwieczorek:
szklanka soku jarzynowego
Kolacja:
filiżanka chudego bulionu, 200 g gotowanej ryby, dwa duszone pomidory, szklanka mleka

Dzień dziesiąty

Śniadanie:
pół grejpfruta, dwa kawałki chleba chrupkiego, 1 łyżka miodu, szklanka mleka z drożdżami piwnymi
2 Śniadanie:
szklanka soku z selerów lub pomidorów
Obiad:
125 g smażonego siekanego mięsa, kromka chleba żytniego, filiżanka sałatki owocowej, herbata z cytryną
Podwieczorek:
szklanka soku jarzynowego z drożdżami
Kolacja:
filiżanka chudego bulionu, kawałek chudego gotowanego mięsa wołowego, zielona sałata bez oleju, szklanka jogurtu z rozdrobnionymi truskawkami lub jagodami (z mrożonek).

Z pewnością jeśli porozmawiamy o przyzwyczajeniach żywieniowych z naszymi znajomymi, to wśród nich znajdziemy osoby, które świadomie wybrały dietę wegetariańską, czyli najogólniej mówiąc – bezmięsną.

Od czasu, gdy wegetarianizm począł zdobywać coraz więcej zwolenników, prawie każda restauracja i stołówka przygotowuje w swoim menu dania dla takich osób. Można by więc zadać pytanie, czy jest to wybór podyktowany modą, czy rzeczywiście potwierdzony potrzebami organizmu, skutkujący lepszą kondycją i samopoczuciem. Prawdopodobnie oba te względy wpływają na podjęcie decyzji o zmianie sposobu żywienia. Współczesna wiedza na temat żywienia człowieka pozwala na określenie niewątpliwych plusów wykluczenia mięsa z diety, ale i pewnych, z nim związanych, zagrożeń. Badania potwierdzają, że wegetarianie znacznie żadziej chorują na nowotwory, nadciśnienie tętnicze czy cukrzycę. Również zawały serca i wylewy wśród osób preferujących spożywanie pokarmu roślinnego są znacznie rzadsze. Trudno jednak jednoznacznie określić, czy na lepszy stan zdrowia wegetarian wpływa tylko sama dieta czy również inne czynniki. Jeśli bowiem wegetarianizm jest manifestacją ogólnie pojętego zdrowego stylu życia, to zwykle towarzyszy mu rezygnacja z palenia tytoniu, picia alkoholu, a także zwiększenie aktywności fizycznej. Gdy więc wyeliminujemy zasadnicze przyczyny zachorowań na wyżej wymienione choroby i dodamy do tego ubogą w tłuszcze i cholesterol dietę bezmięsną, wyniki mogą być imponujące. Odpowiedni dobór pokarmów w diecie wegetariańskiej właściwie dostarcza organizmowi wszystkich niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania składników. Jednak dobór ten musi być oparły na rzetelnej więdły, bardzo bowiem łatwo o błąd. A dotyczyć on może przede wszystkim niedostarczenia z pokarmem pełnowartościowych białek, tzn. zawierających wszystkie niezbędne aminokwasy. W tradycyjnym sposobie odżywiania zawiera je mięso, a rośliny, niestety, posiadają białka zubożone o pewne aminokwasy (z wyjątkiem soi, która z tego powodu często pojawia się w jadłospisie wegetarian). Dlatego niezbędna jest wiedza o możliwościach uzupełniania niedoborów białek poprzez odpowiednie łączenie poszczególnych produktów. Dieta wegetariańska stwarza także problemy z pokryciem zapotrzebowania na witaminy B12 i D, a w związku z małą przyswajalnością zawartych w roślinach składników mineralnych, również na wapń, żelazo i cynk. Dlatego też nie zaleca się jej stosowania przez dzieci i młodzież, a także kobiety w ciąży.

Wyróżniamy kilka odmian diety wegetariańskiej:
- weganizm – odrzucający stosowanie jakichkolwiek produktów pochodzenia zwierzęcego (specjaliści do spraw żywienia jednoznacznie uznają tę odmianę wegetarianizmu za niebezpieczną dla zdrowia człowieka),
- laktowegetarianizm – włączający do diety oprócz pokarmów roślinnych mleko i jego przetwory,
- laktoowowegetarianizm – dodatkowo dopuszczający jaja,
- semiwegetarianizm – uwzględniający w diecie ryby i drób.

Któż z nas nie słyszał o toksynach atakujących nasz organizm z powietrza, którym oddychamy, z wody, którą pijemy, czy żywości, którą spożywamy? Zapewne też, nieraz docierały do nas różne informacje o sposobach oczyszczania naszego ciała. Uzdrawiająca głodówka, „sokoterapia”, hydrokolonoterapia, terapia ziołowa, łykanie „oczyszczających suplementów diety” – wydaje się, że każdy może znaleźć coś dla siebie, aby jak najdłużej cieszyć się młodym i sprawnym, bo przecież odtrutym ciałem. Co zatem dzieje się z organizmami tych osób, które nigdy nie sięgały po „oczyszczające metody”? Na szczęście zostaliśmy wyposażeni w różne narzędzia odtruwania, które „pracują” bez naszego świadomego udziału. Ale, przy odrobinie naszej dobrej woli możemy im pomóc wybierając właściwe sposoby, które są w gruncie rzeczy dość proste i skuteczne. Możemy też zaszkodzić sobie wybierając np. głodówkę.

Na poparcie tych słów przytoczę parę faktów. Zanieczyszczone środowisko, spożywanie wysoko przetworzonej żywności, palenie papierosów, to przykładowe źródła toksycznych chemikaliów, które wywołują reakcje obronne organizmu. Po wtargnięciu substancji obcych do naszego organizmu uruchamiana jest indukcja związków, których zadaniem jest zneutralizowanie intruzów i ich wydalenie na zewnątrz.

Fakt następny, jakim chcę się posłużyć niestety nie brzmi już tak optymistycznie. Nasz układ odtruwania pomimo wszystkich niewątpliwych zalet ma swoje ograniczenia. Natura nie mogła przewidzieć tego wszystkiego, co udało się wymyślić ludziom w tzw. postępie cywilizacyjnym. Tak, więc największe trucizny wymyślili sami ludzie, których organizmy nie są w stanie ich unieszkodliwić i pozbyć się w bezpieczny sposób. Czy to oznacza, że te najbardziej oporne toksyny zostaną w naszej tkance tłuszczowej na zawsze? Odpowiedź brzmi – na szczęście tak. Chyba, że podejmiemy głodówkę, w trakcie której nie będziemy nic jeść tylko pić wodę. Choć pozornie może wydawać się, że jest to doskonały sposób na pozbycie się niechcianych substancji z naszego ciała, to niestety prawda jest zupełnie inna. Dieta zerokaloryczna powoduje szereg niekorzystnych zmian, którym organizm stara się przeciwdziałać dążąc do zachowania zaburzonej równowagi. Skoro mówimy o toksynach, to jako pierwsze zagrożenie głodówki wymieńmy ich szybkie uwalnianie się z „tłuszczowego magazynu” i pojawienie się we krwi, wątrobie, nerkach, mózgu, co może prowadzić do zatrucia. Jeśli organizm nie mógł zmniejszyć toksyczności danej substancji i bezpiecznie zdeponował ją w tkance tłuszczowej, to musi tam pozostać. Szybkie uwalnianie się substancji obcych, które nadal nie mogą opuścić organizmu jest bardzo niebezpieczne, szczególnie dla wątroby i nerek. Głodówka pogarsza też skuteczność „bieżącego” odtruwania z substancji, które dostają się do naszego organizmu. Przy przedłużającej się głodówce obserwuje się zanikanie nabłonka jelita cienkiego, co z kolei prowadzi do zmniejszonego wchłaniania składników odżywczych.

Czy w świetle powyższych dowodów można całkowicie bezkaloryczną głodówkę nazwać oczyszczającą i uzdrawiającą? Odpowiedź na to pytanie pozostawiam Państwu.

Pragnę tylko dodać, że wszelkie skrajności – również w diecie, są szkodliwe. Zamiast stosować, brutalne kilkudniowe głodówki, zmieńmy naszą dietę na lekkostrawną, urozmaiconą, czyli opartą na racjonalnych podstawach, wspomagającą detoksykację naszego organizmu i bezterminową.

Człowiek został wyposażony w udoskonalany w toku ewolucji i dość skomplikowany system odtruwania. System ten adaptował się przez ponad dwa i pół miliarda lat (układ detoksykacji posiadają wszystkie organizmy wielokomórkowe, a nawet mikroorganizmy), aby jak najlepiej spełniać swoje zadania. Ale pomysłowość ludzka „przechytrzyła” swój własny układ detoksykacyjny produkując takie substancje, z którymi nie jest sobie w stanie poradzić. Zaledwie parę pokoleń wstecz środowisko naturalne było wolne od niemal wszystkich niebezpiecznych toksyn. Ale ten świat nieodwracalnie przestał istnieć. Ceną za korzystanie z cywilizacyjnych wynalazków jest wszechobecność takich substancji, których nasze enzymy nie potrafią rozłożyć. Skoro nie jesteśmy w stanie uniknąć wszystkich niebezpiecznych substancji trafiających do naszego organizmu, to w jaki sposób możemy chociaż wspomóc układ detoksykacyjny?

Na pierwszym miejscu możemy wymienić antyoksydanty, które ochraniają materiał genetyczny przed „obstrzałem” nadtlenków i wolnych rodników. Witamina A, E, beta-karoten pełni istotną funkcję w mechanizmie obronnym organizmu przeciwko reakcji wytwarzania wolnych rodników. Również inne związki (polifenole, likopen, bioflawonoidy) mają właściwości antyoksydacyjne Dobrym źródłem tych składników pożywienia są warzywa i owoce. Kapusta, marchew, papryka, śliwki, mandarynki to nie tylko bogactwo witamin, ale też źródło błonnika pokarmowego. Cechą istotną, jaką wykazuje błonnik, jest zdolność wiązania toksycznych produktów przemiany materii oraz usuwania ich z organizmu.

Zmiana dotychczasowych, nieprawidłowych nawyków żywieniowych jest skutecznym sposobem na usprawnienie organizmu. W naszym codziennym jadłospisie nie powinno brakować owoców i warzyw oraz produktów takich jak kasze, płatki owsiane, czy pieczywo razowe. Zalecane spożywanie pięciu posiłków owocowo-warzywnych jest zgodne z najnowszymi osiągnięciami chemioprewencji (czyli zapobieganiu mutacjom).

Wiele badań wskazuje, że ograniczenie kaloryczne przedłuża życie ssaków, polepsza najważniejsze wskaźniki fizjologiczne zdrowego organizmu. Ograniczona kalorycznie dieta, ale dostarczająca wszystkich niezbędnych składników odżywczych jest korzystna dla osób z nadwagą i otyłością. Spożywanie zbyt kalorycznej diety w stosunku do potrzeb organizmu na pewno nie jest korzystne.

Starajmy się unormować naszą codzienną dietę, tak aby była urozmaicona, zrównoważona pod względem ilości energii, białka, węglowodanów, tłuszczów, witamin i składników mineralnych i o odpowiedniej jakości. Starajmy się spożywać systematycznie posiłki, w których obecne są warzywa i owoce, chude mięso, ryby, tłuszcze roślinne. Pamiętajmy, że nie tylko niedobory są groźne, ale też nadmiary (szczególnie witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, tj. A, E).

Nie tylko możemy, ale powinniśmy zatroszczyć się o prawidłowe funkcjonowanie systemu odtruwania. Przede wszystkim unikajmy tych substancji, których możemy (np. pochodzących z tytoniu, z wędzonych i smażonych przysmaków) i przestrzegajmy zasad racjonalnego żywienia.

Polacy coraz częściej żywią się poza domem. Wiele czynników warunkuje częstotliwość korzystania z zakładów gastronomicznych. Do tych najczęściej wymienianych powodów należy: wzrost dochodów, wielogodzinne przebywanie w pracy, spędzanie czasu wolnego poza domem. Choć udział wydatków na usługi gastronomiczne w wydatkach na żywność nie jest zbyt duży, to systematycznie wzrasta. Oznacza to, że coraz chętniej spożywamy posiłki w barach, restauracjach. Szczególną popularność zyskały bary szybkiej obsługi, znajdując wielu zwolenników nie tylko wśród dzieci i młodzieży, ale również wśród osób dorosłych. Żywność oferowana w tzw. barach fast food jest przeznaczona do spożywania głównie jako przekąski, ale dla wielu z nas stanowi podstawę odżywiania. Do najbardziej typowych produktów, które można skonsumować w barach fast food należą hamburgery składające się z jasnego pieczywa i smażonego mięsa z co najwyżej niewielki dodatkiem warzyw, frytki, napoje gazowane. No cóż taki zestaw z żywieniowego punktu widzenia nie jest zbyt wartościowy, ponieważ dostarczając sporo kilokalorii, węglowodanów prostych i tłuszczu, zawiera niewielkie ilości witamin, składników mineralnych i błonnika. Częste i nadmierne spożywanie takiej żywności może się przyczynić do nadwagi i otyłości, chorób układu krążenia, miażdżycy. Biorąc pod uwagę orientacyjny skład hamburgera można przyjąć, że zawiera on około 250 kilokalorii, ale z dodatkiem plasterka sera żółtego wartość ta wzrośnie o około 50 kilokalorii. Jeśli wybierzemy większą kanapkę z innymi dodatkami to wartość energetyczna może się nawet podwoić. Mała porcja frytek z ketchupem dostarczy nam około 270 kilokalorii. Ten dość skromny posiłek popijemy małym napojem gazowanym, który doda nam kolejnych 100 kcal. Wysoka kaloryczność żywności typu fast food wynika z dużej zawartości tłuszczu zawartego w produktach, użytego do przygotowania sosów i smażenia. Ponadto w daniach tych najczęściej jest bardzo wysoka zawartość soli (spożywanie soli w nadmiarze sprzyja powstawaniu nadciśnienia). Warzywa i owoce stanowią niewielki dodatek, dlatego też wnoszą bardzo małe ilości witamin i składników mineralnych. Brak w menu niskoprzetworzonych produktów zbożowych (pieczywo razowe, gruboziarniste kasze) skutkuje bardzo niską zawartością błonnika pokarmowego, który jest niezbędny w procesie trawienia.

Jeśli korzystamy z barów oferujących „szybką” żywność to starajmy się to robić dość rzadko. Dokonując wyboru produktów pamiętajmy o takich, które zawierają warzywa, unikajmy tych najbardziej kalorycznych. Zamiast napoju gazowanego z dużą zawartością cukrów prostych wypijmy herbatę lub wodę. A po przyjściu do domu zjedzmy owoc, czy surówkę warzywną.

Zdrowie, jest wartością bezcenną, której najczęściej życzymy sobie wzajemnie przy wszystkich nadarzających się okazjach. Mimo to często nie dbamy o nie i traktujemy jako dobro nadane aż do momentu, w którym zaczynają się z nim kłopoty. Te kłopoty, czyli problemy zdrowotne występujące w dzisiejszych czasach to najczęściej choroby cywilizacyjne wynikające ze złego stylu życia, który w 50% decyduje o stanie naszego zdrowia. Tempo życia, stres, palenie papierosów, brak aktywności fizycznej i źle zbilansowana dieta to najczęstsze przyczyny rozwoju chorób takich jak otyłość, choroby układu krążenia, cukrzyca czy nowotwory. Do tego dochodzą psychosomatyczne konsekwencje nieodpowiedniego stylu życia. Drażliwość, zmęczenie, brak energii do pracy, spadek wydajności, nerwice depresje. To tylko niektóre konsekwencje nie dbania o własne zdrowie.

Dieta jest jednym z najistotniejszych elementów stylu życia. Jej odpowiednie prowadzenie wprowadza harmonię i ład do porządku dnia, a jeśli jest odpowiednio zbilansowana pozwala na prawidłowe funkcjonowanie organizmu, dużą wydajność pracy i utrzymanie dobrej kondycji bio – psycho – społecznej.

W dzisiejszych, zabieganych czasach, coraz większą część dnia spędzamy w pracy. Dodatkowo jest to ta część dnia, w której nasz organizm potrzebuje najwięcej energii do działania. Nie dostarczenie mu jej powoduje osłabienie, spadek wydajności pracy, rozdrażnienie. Dlatego warto zapoznać się z kilkoma podstawowymi zasadami racjonalnego odżywiania. Nie tylko po to by poprawić stan własnego zdrowia, ale również po to, by podnieść wydajność pracy własnej oraz pracowników. Niniejszy artykuł ma zaznajomić Czytelnika z podstawowymi zasadami racjonalnego odżywiania. Postaram się omówić je w sposób prosty i praktyczny, tak by łatwo można było wprowadzić je w swoje codzienne życie.

Na początek umówmy 5 podstawowych zasad racjonalnej diety.

1. Uregulowanie
Pierwsza podstawowa zasada racjonalnego odżywiania mówi o tym, że posiłki powinny być spożywane regularnie w odstępach nie dłuższych niż 4 godziny, przy czym ostatni posiłek nie powinien być spożywany dłużej niż 2 godziny przed snem. Najważniejszym z nich jest śniadanie, które powinno dostarczać energii w takich ilościach, by pozwoliło na spokojne funkcjonowanie bez poczucia głodu do południa, kiedy należy spożyć drugie śniadanie (lunch). Posiłek ten jest posiłkiem uzupełniającym, lekkim. Ma zapełnić straty energetyczne i pozwolić sprawnie funkcjonować do pory obiadowej. Posiłek główny powinien być spożywany w okolicach godz. 14-15. Wtedy mamy przygotować organizm do funkcjonowania przez resztę dnia.

W miarę upływu doby metabolizm naszego organizmu zwalnia się. Oznacza to, że coraz mniej energii będzie potrzebne dla jego prawidłowego funkcjonowania. W związku z tym obfite posiłki spożywane wieczorem (po godz. 18) powodują nadmierne odkładanie się tkanki tłuszczowej. Dodatkowo posiłki bogate w tłuszcze powodują obniżenie nastroju, mogą przyczynić się do problemów z zasypianiem, a co za tym idzie powodować zmęczenie i pogłębiać stres. Dlatego też podwieczorek i kolacja powinny być posiłkami lekkimi, o mniejszej kaloryczności, składającymi się z produktów lekkostrawnych.

2. Urozmaicenie
Jednym z najczęściej popełnianych błędów żywieniowych jest jednostronność stosowanej diety. Powoduje to powstawanie niedoborów składników odżywczych oraz minerałów i witamin, co z kolei może istotnie przyczynić się do rozwoju różnego rodzaju jednostek chorobowych. Niedobory magnezu powodują zmęczenie, rozdrażnienie, drżenie rąk i postawanie nerwowych tików; niedobory wapnia poza uszkodzeniami składu kości powodują obniżenie nastroju i rozdrażnienie. To tylko niektóre przykłady objawów spowodowanych złą dietą. Urozmaicenie oznacza korzystanie ze wszystkich grup produktów spożywczych przy układaniu jadłospisów. Wspomnianych grup jest 12 i są to: mleko i nabiał, fermentowane produkty mleczne (kefiry, jogurty, maślanki), jaja, mięso i przetwory mięsne, ryby, inne tłuszcze, produkty zbożowe (w tym chleb), warzywa, ziemniaki, warzywa suche strączkowe, oraz owoce.

Urozmaicenie polega nie tylko na spożywaniu produktów ze wszystkich tych grup, ale także na urozmaiceniu w ramach samej grupy. Niekorzystne jest np. spożywanie wyłącznie mięsa białego, gdyż nie ma ono tych składników, które występuję w mięsie czerwonym (jest np. uboższe w żelazo).

3. Unikanie
Ta zasada dotyczy unikania produktów ciężkostrawnych, drażniących przewód pokarmowy, jedzenia o niskiej wartości odżywczej, słodyczy, tłuszczy nasyconych. W aspekcie praktycznym unikać należy potraw smażonych, nieświeżych, bogatych w tłuszcze, produktów typu instant (np. zupy w proszku), czy posiłków oferowanych przez restauracje typu Fast food.

4. Uprawianie
Najnowsza piramida zdrowia opracowana przez Uniwersytet w Harwardzie jako podstawę zdrowego stylu życia określa aktywność fizyczną. Dziś wiemy już, że najlepiej skomponowana dieta nie przyniesie pożądanych rezultatów bez współistniejącego wysiłku fizycznego.

Czym natomiast powinna się charakteryzować dieta osób uprawiających różne zawody, o różnej charakterystyce, różnym czasie pracy i natężeniu ruchu? Przedstawmy historię 3 osób zatrudnionych na różnych stanowiskach i pracujących w różnych firmach. Na ich przykładach postaramy się omówić zasady komponowania jadłospisów.

1. Pan Marek jest przedstawicielem handlowym dużej firmy. Ostatnio awansował i został przedstawicielem na całą Polskę. Jest zadowolony ze swojej pracy, jednak wiąże się ona z tym, że spędza on mnóstwo czasu poza domem, w podróży. Praca jest stresująca: nie dotrzymanie terminów może powodować utratę klienta, a nie wywiązanie się z zawiązania odpowiedniej liczby umów powoduje utratę premii. Pan Marek znaczną część dnia spędza za kierownicą. Po powrocie do domu jest już zmęczony i nie ma czasu na aktywność fizyczną. Co mu poradzić?

Osoby pracujące podobnie do Pana Marka są szczególnie narażone na rozwój nadwagi i otyłości (sprzyja temu siedzący tryb życia), chorób układu kostnego oraz chorób układu krążenia (spowodowanych rozwojem otyłości i przewlekłym stresem). Brak aktywności fizycznej uwarunkowany jest tu charakterystyką wykonywanej pracy i często trudno jest to zmienić. Dlatego też podstawowym elementem stylu życia, o który dbać powinny osoby wykonujące tego typu zawody, to odpowiednio dobrana dieta, która pozwoli na ograniczenie ryzyka wystąpienia niepożądanych skutków zdrowotnych.

Podstawowe błędy popełniane przez osoby wykonujące tego typu zawody, to korzystanie z asortymentu przydrożnych barów i restauracji oraz częste korzystanie z przekąsek i kalorycznych napojów w trakcie podróży. Posiłki serwowane w przydrożnych lokalach często są wysokokaloryczne, obfitują w nasycone tłuszcze, są ciężkostrawne. Dlatego też będą sprzyjać rozwojowi chorób układu krążenia oraz otyłości. Korzystanie z różnego rodzaju przekąsek powoduje zaburzenie rytmu odżywiania, a zatem burzy podstawową zasadę zdrowej diety – uregulowanie. Dodatkowo popularne przekąski typu paluszków, czy chipsów, są bogate w sól, co powoduje odwodnienie organizmu oraz sprzyja rozwojowi nadciśnienia tętniczego.

Co zatem powinien zrobić Pan Marek?

Dieta osoby wykonującej tego typu zajęcie (przedstawiciel handlowy, taksówkarz, kierowca Tira itp.) powinna uwzględniać zapotrzebowanie energetyczne organizmu z uwzględnieniem niskiej aktywności fizycznej. Przyjmuje się, że zapotrzebowanie energetyczne dorosłego człowieka wynosi ok. 1 kcal/ 1 kg masy ciała/ dobę, jednak by je precyzyjnie określić należy udać się do dietetyka. Posiłki powinny być spożywane regularnie zgodnie z przedstawionymi ogólnymi zasadami zdrowego odżywiania. I kilka podstawowych wskazówek:

- posiłki spożywane w podróży powinny być przygotowywane w domu. Najlepiej by opierały się o zasady racjonalnego odżywiania. Najlepsze i najprostsze rozwiązania to: zupy przechowywane w termosach, najlepiej z wkładką mięsną (charakteryzują się dużą wartością odżywczą, są źródłem witamin i składników mineralnych), pieczenie mięsne (najlepiej zawijane w papier śniadaniowy), surówki i sałatki (przechowywane w plastikowych pojemnikach) oraz pieczywo (najlepiej ciemne).

- pojawiającego się w trakcie podróży głodu nie należy zaspokajać słodyczami. Charakteryzują się one obecnością głównie cukrów prostych, które powodują gwałtowny wzrost stężenie glukozy we krwi, a potem równie gwałtowny spadek (w efekcie wzmożonego wydzielania insuliny), co powoduje, że głód wraca szybko, ze zdwojoną siłą. Jako przekąskę proponowałabym więc wykorzystywać produkty zawierające błonnik pokarmowy. Błonnik działa jak swoisty wypełniacz eliminując uczucie głodu na długo i nie powodując przy tym tycia. Dodatkowo wpływa on korzystanie na perystaltykę (pasaż) jelit a zatem ogranicza ryzyko rozwoju chorób przewodu pokarmowego, w tym nowotworu jelita grubego,

- polecałabym picie dużych ilości wody mineralnej (zamiast wysokokalorycznych napojów gazowanych). Woda jako jedyna w pełni pokrywa bilans wodny, a zawarte w niej minerały pozwalają na uniknięcie niedoborów. Dobre uwodnienie organizmu powoduje też zmniejszenie zmęczenia i możliwość dłuższego utrzymania koncentracji. Dobrym pomysłem jest spożywanie wody z wkrojonym plasterkiem cytryny, dzięki czemu dostarczamy do organizmu w pełni przyswajalnej witaminy C, co zwiększa odporność organizmu. Witamina C jest też antyoksydantem (przeciwutleniaczem), a zatem unieszkodliwia wolne rodniki.

2. Pani Ewa jest kierownikiem działu finansowego w średniej wielkości firmie. Charakterystyka jej pracy wiąże się z długotrwałym przebywaniem przed ekranem komputera. Jest również stresująca. Ograniczony budżet firmy i rosnące wymagania szefów powodują, że Pani Ewa niejednokrotnie przeżywa stres związany z gospodarowaniem pieniędzmi firmy. Pani Ewa dwa razy w tygodniu chodzi na zajęcia fitness. Dzięki temu odreagowuje nerwowe sytuacje z pracy i dba o swoją kondycję fizyczną. Co jej poradzić?

Odpowiednio prowadzone, regularne ćwiczenia fizyczne w połączeniu z dobrze dobraną dietą pozwalają na osiągnięcie bardzo pozytywnych efektów zdrowotnych. Trening fizyczny nie tylko pozytywnie wpływa na przemianę materii, pozwala na utrzymanie dobrej sylwetki, ale także powoduje wydzielanie endorfin (hormonów szczęścia), które w znaczny sposób niwelują efekty stresującej pracy. Dieta osób prowadzących aktywny trym życia powinna uwzględniać zwiększone zapotrzebowanie energetyczne. Zapotrzebowanie to zależeć będzie od płci, wieku oraz rodzaju treningu. Dlatego w celu dokładnego jego ustalenia powinniśmy zasięgnąć opinii specjalisty.

Oczywiście wszystkie posiłki spożywane przez Panią Ewę powinny być zgodne z ogólnymi zasadami odżywiania. Kluczową rolę odgrywać będzie regularność ich spożywania. Kilka przydatnych wskazówek:

- dnia pracy nie rozpoczynajmy od kawy spożywanej na czczo. Kawa jest źródłem wielu drogocennych substancji, jednak działa drażniąco na śluzówkę żołądka, co przy współistniejącym stresie może przyczynić się do rozwoju chorób przewodu pokarmowego, w tym choroby wrzodowej. Dlatego poranna kawę proponowałabym wypić jako dodatek do pełnowartościowego śniadania, na które polecam kanapki z ciemnego pieczywa z dodatkiem mięsa i warzyw, bądź produkty mleczne, takie jak mussli, czy twarogi (zawsze z dodatkiem warzyw).

- Przed planowanym wysiłkiem fizycznym dobrze jest spożyć posiłek oparty na węglowodanach prostych (ale nie słodyczach). Spowoduje to szybkie dostarczenie energii a zatem wzrost wydolności fizycznej. Jako taki posiłek proponuję białe pieczywo z dodatkiem białego mięsa, czy owoce. Nigdy nie należy rozpoczynać treningu fizycznego na czczo, bądź po długiej przerwie od ostatniego posiłku. Wynikiem tak prowadzonych ćwiczeń jest rozpad tkanki mięśniowej, zamiast tłuszczowej,

- w pracy koniecznie należy sobie zapewnić przerwę na lunch i obiad, tak by móc dostarczyć organizmowi niezbędnej energii. Należy zwrócić uwagę, że pracodawcy muszą umożliwić pracownikom odbycie tego typu przerwy. Na lunch powinniśmy wybierać produkty lekkostrawne, oparte na węglowodanach złożonych (warzywa, produkty zbożowe) z dodatkiem pełnowartościowego białka (mięsa) oraz niewielkim dodatkiem tłuszczu (w celu przyswojenia witamin rozpuszczalnych witamin). Idealnym rozwiązaniem są zatem zupy z wkładką mięsną oraz cieszące się dużą popularnością sałatki.

3. Pan Karol prowadzi małą firmę remontową. Na brak pracy, nie narzeka, wykonuje mnóstwo drobnych zleceń. Zatrudnia dwóch pracowników, jednak współuczestniczy przy większości robót. Jego dzień pracy jest długi i charakteryzuje się wytężoną aktywnością fizyczną. Co mu poradzić?

Dieta Pana Karola musi uwzględniać wysoki wydatek energetyczny spowodowany wytężoną pracą fizyczną. Powinna zawierać pełnowartościowe białko (białko zwierzęce) oraz uwzględniać odpowiednią podaż tłuszczy i węglowodanów. Ważne będzie równomierne rozłożenie posiłków w trakcie dnia pracy. Ważne jest też by posiłki były lekkostrawne, gdyż inaczej mogą powodować obniżenie wydolności fizycznej organizmu.

Kilka podstawowych wskazówek:

- błędem jest myślenie, że dieta osób uprawiających zawody fizyczne powinna opierać się na wysokokalorycznych posiłkach opartych na produktach zwierzęcych. Powinna ona być zgodna z ogólnymi zasadami racjonalnego odżywiania, ale uwzględniać zwiększone zapotrzebowanie energetyczne organizmu.

- w trakcie wykonywania prac fizycznych konieczne jest spożywanie dużych ilości wody mineralnej, która uzupełnia straty powstałe w wyniku pracy. Przy bardzo wytężonym wysiłku można stosować napoje wysokoenergetyczne przewidziane dla sportowców.